زاهدان مذموم هشتگانه ، از آن گروه نام برده است ، كه از بيعت حضرت مولا عليه السّلام سرپيچى كردند ، و اصولا به بيعت با آن حضرت حاضر نشدند و بالاخره چنين مىنويسد : تابعان از ايشان كه از بيعت با حضرتش خوددارى كردند سه نفرند ، ربيع بن خثيم و مسروق بن اجدع و اسود بن زيد . و صحابىها هفت نفرند ، عبد اللّه بن عمر ، و صهيب رومى غلام عمر ، و محمّد ابن مسلمه و سعد بن ابى وقاص و سعيد بن مالك و اسامة بن زيد و سلمة ابن سلامه .
آرى ، هرگاه چنان باشد كه آنان از بيعت حضرت مولا عليه السّلام سر بر تافته باشند ، نهايت شقاق و نفاق و كفر به خدا است .
از آن جمله ، شيخ اجل نصر بن مزاحم منقرى « 1 » ، كه از قدماى اجلاى راويان حضرت باقر عليه السّلام بوده است ، در كتاب صفين و به نقلى كه ابن
هامش
( 1 ) - ابو الفضل نصر بن مزاحم ، از مردم بنى منقر بوده و اصلش از كوفه است و در بغداد مىزيسته است او از جمعى از قبيل سفيان ثورى و ديگران روايت مىكرده است و از شيعيان عالى به شمار مىرود و به كار عطرفروشى اشتغال داشت . رجالىها و مورخان دربارهء او اختلاف دارند نجاشى مىنويسد ، وى مردى مستقيم الطريقة و نيكوكار بود جز اينكه از ضعفا روايت مىكرد . چنانكه نمونهاش را نقل كرديم . و علامه نيز در بخش اوّل خلاصه مراتب نجاشى را دربارهء او متذكر شده است . و شيخ طوسى هم به نقل آثار او پرداخته ، تنقيح از حاشيه شهيد ثانى بر خلاصه نقل كرده ، مطالبى را ابن ابى الحديد از كتاب صفين او ايراد كرده است و او را به بىهوايى ستوده و اضافه كرده است كه نصر بن مزاحم از اصحاب حديث است . شهيد پس از نقل مطالب ابن ابى الحديد ، اظهار داشته ، ستايشى را كه ابن ابى الحديد از نصر كرده است حاكى از آن است كه وى از مؤلفان اماميه نبوده است .
بنابراين ، كسى كه ابن ابى الحديد يا خطيب بغدادى او را بسرايد و از سفيان ثورى و همدستان او روايت كند ، چگونه شايسته است او را شيخ اجل و از اجلاى اصحاب حضرت باقر عليه السّلام بشمار آورد و نظريه او را دربارهء ربيع بن خثيم پذيرفت و وقعه صفينش به طبع رسيده و مقدمهاى راجع به او نوشته شده است قابل توجه است در كتاب صفين نامى از حضرت باقر عليه السّلام نياورده است پس چگونه از اجلاى اصحاب آن حضرت بوده است - م .