اينك درباره نام هشتمين زاهد اختلاف كردهاند ، بعضى گفتهاند او ، اسود ابن يزيد است و بعضى او را اسود بن زيد خواندهاند و بعضى هم او را جرير بن عبد اللّه بجلى ، و ديگرى هم او را ابو الربيع بن خثيم گفته است كه بعد از اين در شرح اقوال مربوط بدين موضع خواهد آمد . و بالاخره همگى يادشدگان مذمومند .
امير مصطفى تفريشى در رجالش ، نقد الرجال ص 51 ذيل يادآورى از اويس قرنى و پس از يادآورى از هفت تن زاهد از كتاب كشى ، كه ما هم ذكر كرديم ، مىنويسد : از يكى از فضلا شنيديم مىگفت : هشتمين آنها جرير بن عبد اللّه بجلى است ، خدا دانا است .
ملا عنايت اللّه قهپايى ، در حاشيه رجال 3 / 63 خودش ذيل يادآورى زهاد ثمانيه از اختيار كشى مىنويسد : يادشدگان هفت تن هستند و هشتمين آنها متروك مانده ، و ممكن است به طورى كه اظهار شده است هشتمين آنها ابو الربيع بن خثيم باشد كه در اطراف مشهد مقدس رضوى عليه السّلام مدفون شده است .
مؤلف گويد : گفته قهپايى بيرون از اشتباه نيست زيرا ، هرگاه زاهد متروك ، ربيع بن خثيم باشد مستلزم آن است كه ، ربيع بن خثيم مذكور ، مغاير با ابو الربيع بن خثيم متروك باشد و اوّلى كه ربيع بن خثيم باشد ، به طورى كه يادآورى شد ، ممدوح است . و دومى كه ابو الربيع است مقدوح .
و حال آنكه هيچيك از رجالىها ، به دوگانگى آنها تصريح نكرده ، و يك را ممدوح و ديگرى را مذموم نخوانده است . گذشته از اين ، به گفتهء مورخان ، ربيع بن خثيم ممدوح است كه در اطراف مشهد مدفون شده ، نه ابو الربيع بن خثيم مذموم ، بنابراين ، گفتهء قهپايى درست نيست .
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 420
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص٤٢٠