و بيش از اندازه از اين دو دسته ، و همچنين از گفتار منجمان و ستارهشناسان و طبيبان نكوهش مىكرده است .
ملا خليل ، نظرهاى منحصر به فردى در مسائل اصولى و فروعى داشته است و حداكثر آنها بيرون از شگفتى و غرابت نبوده است . در بعضى از نظرهاى خود ، از معتزلىها پيروى داشته ، از آن جمله به ثبوت معدومات قايل بوده است .
از گفتار بىسابقه او اين است كه مىگفت : همگى احاديث كتاب كافى ، به عرض مقدس حضرت بقية اللّه رسيده ، و مقام اقدسش آن را مورد پسند خاطر مبارك قرار داده است . و هر خبرى كه با لفظ « روى » در كافى آمده است ، بدون واسطه از حضرت ولى عصر ( عج ) روايت شده و شايسته و واجب است . به تمام روايات كافى عمل كرد تا آنجا كه هيچ خبرى در آن بهعنوان تقيه يا حالت ديگرى آورده نشده است .
و روضه كافى تأليف كلينى رحمه اللّه نبوده ، بلكه از آثار ابن ادريس است .
مؤلف گويد : بعضى از اصحاب ، با قول اخير او مساعدت كردهاند و گاهى قول اخير را به شهيد ثانى نسبت دادهاند ليكن ، انتساب آن به شهيد ثانى درست نيست .
از خواص ملا خليل ، تصحيفات خندهآورى است كه در عبارات و اخبار به وجود آورده است و همچنين تحريفات شگفتآورى است كه در آيات و آثار ، ايراد كرده است . خداى متعال او و ما را بيامرزاد .
ملا خليل ، در سوم ماه مبارك رمضان سال 1001 هجرى در شهر قزوين متولد شد و سال 1089 هجرى در قزوين درگذشت وى ، در مدرسه معروف
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 374
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص٣٧٤