تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 351

مساهمون:

ص٣٥١
در صلاة و طهارت دليل النجاح در دعا و كتاب ديگرى به مثابهء الدروع الواقيه و امثال اين‌ها . . . بخش دوم كارهاى او بدين شرح است : و وى در معرفة الارض ( زمين‌شناسى ) و عمران و احياى موات ، مهارت داشته است ، همچنان‌كه به آبادانى و عمران محل توطن خود پرداخت ، آن‌گاه كه از بلاد دروق عازم محل فعلى شد و به دنبال مصيبتى كه به وى رسيد و از پدرش دور شد ، نخست در بلاد زيدان واقع در كنار شط معروف به « هندجان » ساكن شد ، در آنجا به احداث سه آبادى اقدام كرد و ، اين احداث ، پس از آن بود كه جمعى از زمين‌شناسان از عمران كردن قنات و زمينى كه قنات بايد در آن حفر بشود و چگونگى پستى و بلندى آن به مذاكره پرداخته بودند . در اين هنگام بود كه او با اطلاع از علم زمين‌شناسى ، و اينكه آب از فلان موضع كه ظاهر مىشود تا فلان زمينى كه مورد نظر است ، مورد استفاده قرار مىگيرد ، اقدام به عمران مىكرد و اين نظريات را هنگامى ارائه مىداد كه زمين را با مساحى ظاهرى تعيين نمىكرد و بالاخره به قدرى كه لازم مىدانست دستور مىداد زمين را حفر كنند و پس از حفر قنات ، آبى كه لازم بود ، مورد استفاده قرار مىگرفت . بعد از آن ، به جانب شط شمالى ( از همان زمين ) كه شط معروف به جراحى باشد كوچ كرد و اين نهر همان نهرى است كه سرزمين‌هاى دروق را مشروب مىكند و نه نهر از دو سوى آن جارى ساخت و در نتيجه توجه و كوشش آبادىهاى بسيارى در آنجا به‌وجود آمد و همگى اين احداثات ، براثر ژرف‌نگرى و شناخت دقيق او در چگونگى عمران زمين بود . وى مساحان و زمين‌شناسان را به امورى كه آشنايى و اطلاع نداشتند ، دلالت