نسبت داده است « 1 » .
بعضى احتمال دادهاند كه ، تفسير مزبور از خود سيد حيدر نيست بلكه ، از آثار پدر او على بن حيدر است و اين احتمال باطلى است كه قابل توجه نيست .
به خاطرم مىرسد ، آملى تفسير ديگرى براى قرآن كريم به نام : البحر الخضم فى تفسير القرآن الاعظم تأليف كرده باشد و ممكن است از آثار ديگرى باشد و من پارهاى از فوائد را كه از اين تفسير نقل شده است ، ديدهام و ممكن است اثرى به نام البحر الخضم ، داشته باشد ليكن ، در تفسير قرآن نباشد بلكه ، در رشته ديگرى تأليف شده باشد .
و خود سيد در ديباچه كتاب جامع الاسرار رساله منتخب التأويل را از آثار خود ياد كرده است . وى در اين كتاب به شرح كتابهاى آفاقى و انفسى و حروف و كلمات و آيات آنها پرداخته است و همچنين از آثار خود ، رساله اركان را نام برده است ، و اين رساله مشتمل است ، بر بيان اركان خمسه نماز و روزه و زكات و حج و جهاد به قانون شريعت و طريقت و حقيقت .
هامش
( 1 ) - مرحوم فيض در آخر كتاب صلاة وافى در ابواب قرآن ، كه خاتمه جزء پنجم است مىنويسد : سيد حيدر بن على بن حيدر علوى حسينى طاب ثراه در تفسير موسوم به المحيط الاعظم مىنويسد : حداكثر قاريان معتقدند كه قرآن داراى 114 سوره و 6666 آيه و 77437 كلمه و 322670 حرف است و داراى 93243 فتحه و 40804 ضمه و 39568 كسره و 19253 تشديد و 1771 مد و 3273 همزه و 48872 الف است و پس از آن به شمارش ديگر از حروف بيست و هشتگانه پرداخته است كه محض جلوگيرى از تطويل كلام از بيان آنها صرفنظر كردهايم . آرى مفسرانى كه ما مىشناسيم رنجها برده و عدد حروف و آيات و نقاط قرآن را در ظرف سالها به دست آوردند اما از شأن نزول آيه :يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْو آيه :الْيَوْمَ أَكْمَلْتُو آيه تطهير سخنى نگفتند و بر خلاف ما انزل اللّه دم زدند . تا قرآن و صاحب آن با آنها چه معاملهاى انجام بدهد .