تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 275

مساهمون:

ص٢٧٥
از آثار او كتاب اسرار قاسمى ، در علم سحر و جادوگرى ، كه من آن را ديده‌ام و خالى از امور غريبه نبود ، و كتابى ارزنده و جامع در اين فن مىباشد « 1 » . و ديگرى شرح كتاب مثنوى مولوى رومى است كه به نام جواهر الاسرار موسوم مىباشد « 2 » ، و ملا محمّد صالح قزوينى در كتاب نوادر الادب و العلوم لطائفى را از آن نقل مىكند . و از آثار او كتاب اخلاق محسنى ، در علم اخلاق ، كه به پارسى تأليف شده است و اين كتاب را - كه مشتمل بر چهل باب است - به نام سلطان ابو الحسن ميرزا ، فرزند سلطان حسين ميرزا بايقرا تأليف كرده است « 3 » . و تفسير فارسى ديگرى كه مختصر از دو تفسير يادشدهء اوست بعضى از علما به وى نسبت داده‌اند . از آثار او رساله لوائح القمر است كه رساله‌اى بزرگ است و به پارسى به منظور اختيارات الساعات تأليف شده ، و از اواسط آن به دست مىآيد كه در دههء ذيحجه سال 878 هجرى تأليف شده است ، و بعضى هم اختيارات
هامش
( 1 ) - اسرار قاسمى در علم سحر فقط نبوده بلكه مشتمل بر پنج باب كيميا و ليميا علم طلسمات و سيميا خيال‌بافى و هيميا تسخيرات و ريميا شعبده بوده ، و به طورى كه خود گفته : اين كتاب را به درخواست امير سيد قاسم از پنج كتابى كه در اين رشته بوده ، ترجمه و به نام اسرار قاسمى موسوم داشته . ( 2 ) - شرح مثنوى جواهر الاسرار از آثار حسين خوارزمى است و به تازگى مقدمه آن به نام جواهر الاسرار و زواهر الانوار چاپ شده و گويا تا جلد سوم مثنوى را بيشتر شرح نكرده باشد ، و تشابه اسمى ايجاب كرده اين كتاب را مؤلف به نام كاشفى ياد كرده باشد ، و محتملاتى كه از الذريعة نقل شده صحت ندارد . ( 3 ) - اخلاق محسنى را كاشفى در سال 900 هجرى پايان داده ، و در ماده تاريخش گفته :با خامه گفتم اى كه ز سر ساختى قلم * و ز مقدم تو چشم سخن يافت روشنى اخلاق محسنى بتمامى نوشته‌اى * تاريخ هم نويس ز ( اخلاق محسنى )- م .
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 275 | محمد باقر ساعدى / الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني