عليشير مىزيسته است . ملا حسين ، در اين اثر از كتابهايى بسيار از جمله :
عيون اخبار الرضاى صدوق و ارشاد مفيد و اعلام الورى طبرسى و كتاب الآل ابن خالويه نقل كرده است ، ليكن حداكثر روايات ، بلكه همگى روايات آن از كتابهاى نامشهور ، كه مورد توجه اعلام نبوده است استفاده شده است « 1 » .
همين كتاب را ، ملا فضولى بغدادى ، كه از سرايندگان امامى مذهب است ، به زبان تركى ترجمه كرده است ، و به خوبى از عهدهء ترجمه آن برآمده ، و مردم ترك زبان ازهرجهت آن اثر را مورد توجه خود قرار دادهاند « 2 » .
هامش
( 1 ) - الذريعة ج 11 مىنويسد : روضة الشهداء بليغ و مركب از پارسى و تازى و اثر ملا حسين واعظ كاشفى است ، كه حدود 910 هجرى تأليف شده ، و مرتب بر ده باب و يك خاتمه است كه در آن ذكر فرزندان حضرت امام حسن و امام حسين عليه السّلام و جمعى از سادات پرداخت ، و ممكن است نخستين كتاب مقتل فارسى باشد ، كه استفاده كردن از آن در ميان پارسى زبانان متداول بوده ، تا به حدى كه خوانندهء آن را روضهخوان مىگفتند ، و بعدها تا به امروز كليه مرثيهسرايان حضرت سيد الشهداء عليه السّلام را ، روضهخوان مىگويند ، و اين كتاب در ايران و هند به طبع رسيده است .
در پاورقى مزارات هرات مىنويسد : روضة الشهداء در واقعه هائله كربلا نوشته شده ، و گويا در ايام عاشورا آن را روضه روضه بر سر منبر مىخواندند ، و كلمه روضهخوانى در دهه محرم تاكنون ، در هرات معمول است ، كه آن مجالس را به نام روضهخوانى ياد مىكنند .
الذريعة مىنويسد : پيش از روضة الشهداء مقتل ديگرى به زبان پارسى مقتل الشهيد نوشته شده ، و همچنين مقتل الشهداء به زبان پارسى در واقعه كربلا تدوين شده ، و اين كتاب كه از آثار ابو المفاخر رازى بوده ، در روضة الشهداء از آن مكرر مطالبى و اشعارى ياد شده است - م .
( 2 ) - ترجمه مزبور به نام حديقة السعداء بوده كه وقايع كربلا را در ضمن ده باب ، از روضة الشهداء به تركى ترجمه نموده ، و هم ممكن است از روضة الشهداء و امثال آن استفاده كرده باشد ، مترجم آن محمّد بن سليمان متخلص به فضولى است ، اصلا از اكراد آذربايجان بوده ، و در حله متولد شده و در بغداد مىزيسته ، و در سال 963 هجرى درگذشته ، ديوان شعرى به پارسى و تازى و تركى داشت و رساله صحت و مرض در گزارش روح و سير او در بدن به پارسى تأليف كرده ، و اين جانب آن را به خط خود استنساخ نمودهام ، و ديگرى رند و زاهد است كه در اين اوقات به طبع رسيده و نيز مولى جامى مصرى روضة الشهداء را به نام سعادتنامه ترجمه كرده و ملا على صفى فرزند ملا حسين سبزوارى آن را به ، نام خلاصة الروضة تلخيص نموده .