ويژه احكام طالعهاى سالهاى عالم است ، مباهج زهره در احكام مواليد ، از نظر حال و آينده ، مناهج عطارد ، در بيان تحقيق مسائل طالع سؤال است لوائح قمر در اختيارات اوقات افعال و اعمالى است كه در اوقات شبانه روز ، از امور ضرورى هر فرد فاعل و عامل است .
قاضى نور اللّه در مجالس المؤمنين مىنويسد : المولى الفاضل حسين واعظ كاشفى سبزوارى ، مجموعه علوم دينى و سفينهء معارف يقينى ، از علوم غريبه مانند جفر و تكسير و كيميا آگاه ، و در فن نجوم صاحب دستگاه بود ، نفسى با تأثير و عبارتى دلپذير داشت در بلاغت فصيح عهد ، و مسيح مهد و سحبان زمان و حسان دوران بود .
در تاريخ حبيب السير مسطور است كه مولانا كمال الدّين حسين واعظ ، در علم نجوم و انشا ، در زمان خود بىنظير بود ، و در ساير علوم نيز به امثال و اقران دعوى برابرى مىنمود ، به صوتى خوش و آهنگى دلكش ، به امر وعظ و نصيحت مىپرداخت ، معانى آيات قرآنى و غوامض اسرار احاديث نبوى را با عباراتى لايق و اشاراتى دقيق و مناسب ايراد مىكرد .
بامداد روز جمعه ، در مسجد جامع امير عليشير در هرات ، مردم را پند و اندرز مىداد ، و روز سهشنبه در مدرسهء سلطانى ، و چهارشنبه بر سر مزار مير مجرد خواجه ابو الوليد احمد وعظ مىكرد در اواخر اوقات حيات ، چندگاه در حظيره سلطان احمد ميرزا ، ( روز پنجشنبه ) به آن امر مىپرداخت ، و چون متقاضى اجل موعود در رسيد ، سال 910 هجرى مهر سكوت بر لب زده عالم آخرت را منزل ساخت .
مصنفات مولانا كمال الدّين حسين بسيار ، و آثار قلامهء بلاغت شعارش بىشمار است ، از آن جمله : جواهر التفسير و تفسير مختصر آن و مواهب عليه
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 270
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص٢٧٠