همانجا ماندگار شد ، و به مصاحبت فضلا و قاطنين آن سرزمين سرگرم بود ، تا در شهر بحرين درگذشت .
مؤلف گويد : به طورى كه نوشتيم ، مؤلف عالمآرا ، عزّ الدّين را در تصحيح حديث و ديگر از مراتب علمى مشارك و مساهم با شهيد ياد كرده ، و حال آنكه ، اين نظريه درست نمىباشد ، بلكه عزّ الدّين از مشاهير شاگردان شيخ شهيد رضوان اللّه عليه مىباشد « 1 » .
ملا نظام الدّين قرشى ، شاگرد شيخ بهايى در كتاب نظام الاقوال مىنويسد :
حسين بن عبد الصمد بن محمّد جبعى حارثى همدانى رحمه اللّه ، شيخى عالم و يكتا ، و از هرگونه آلودگى باطن پاك بود ، از همتى عالى برخوردار ، و پدر شيخ ما ( شيخ بهايى ) است ، كه در همه علوم محل استناد ما مىباشد .
عزّ الدّين ، از مشايخ جليل القدر ما به شمار است ، و عالمى فاضل بود ، و از تواريخ و پيشآمدها اطلاعى به كمال داشت ، و در فنون لغت و واژهشناسى ماهر بود ، و از نوادر و امثال عرب باخبر بود ، و از جمله اشخاص به نامى است كه قرائت كتب حديث را ، در ايران تجديد كرد ، و آثارى ارزنده و رسالههايى گرانبها دارد ، از آن جمله شرح قواعد و حاشيه ارشاد كه پيشآمدهاى روزگار او را ، از تمام كردن آن بازداشته و به اتمام نرسيده
هامش
( 1 ) - پيش از اين از رساله بغية المريد منضم به الدر المنثور كه مؤلفش ابن عودى ، از شاگردان شهيد است ، نقل كرديم كه عزّ الدّين ، از شاگردان شهيد ثانى بوده است ، اينك عبارت رساله مزبور را ايراد مىكنيم در صدر شاگردان وى مىنويسد : اوّل من قرأ عليه فى اوائل امره و تصديه للتدريس الشيخ الفاضل العالم الكامل عزّ الدّين حسين بن عبد الصمد الحارثى الهمدانى صحبه مدة مديدة و قرأ عليه كتبا عديدة منها قواعد الامام العلّامة من اوّلها الى آخرها تا به آخر كه ترجمه شده است . آرى منافاتى ندارد كه عزّ الدّين در مقابله احاديث شريك و سهيم شهيد بوده ، نه بدان عنوان كه در امور علمى در عرض شهيد قرار گرفته باشد - م .