15 - شيخ ابو عبد اللّه جعفر بن محمّد بن احمد بن عباس دوريستى « 1 »
اين بزرگوار از ثقات عظيم الشأن و از معاصران شيخ طوسى است .
شيخ در رجال از وى ، نام برده و او را توثيق كرده است . او ، آثارى داشته : از جمله ، الكفاية فى العبادات و كتاب يوم و ليله و كتاب الاعتقادات و كتاب الرد على الزيدية و غير اينها ، و از شيخ مفيد روايت مىكرده است .
ابن شهرآشوب از وى ، نام برده و كتاب الرد على الزيدية را از آثار او شمرده است .
منتجب الدّين نيز به تذكرهء از او پرداخته است ، و مىنويسد : وى ، از اعيان ثقات و از عدول ايشان به شمار مىآيد . از محضر شيخ مفيد و سيد مرتضى بهرهور شده ، پس از اين به ذكر آثار او به طورى كه يادآورى شد پرداخته و همگى آنها را به استثناى كتاب رد بر زيديه را نام برده است .
پس از اين مىنويسد : ما آثار او را به توسط شيخ امام جمال الدّين ابو الفتوح حسين بن على الخزاعى از شيخ مفيد عبد الجبار مقرى از وى روايت مىكنيم .
مؤلف گويد : دوريستى ، همان شيخ صدوق و فاضل ابو عبد اللّه جعفر بن محمّد بن احمد بن عباس بن محمّد بن فاخر دوريستى رازى است .
به طورى كه از آغاز سند برخى از نسخههاى تفسير حضرت عسكرى عليه السّلام و از كتاب قصص الانبياء و ديگر كتابها به دست مىآيد با توجه به
هامش
( 1 ) - دوريست يا طرشت و درشت از ديههاى معروف تهران ، بوده و يك فرسنگ از تهران دور است . دوريستى به نوشته تاريخ تهران از علماى به نام است و خواجه نظام الملك طوسى با اقتدارى كه داشت در هفته دو روز در درشت ، به خدمت ابو عبد اللّه مىرسيد و سؤالاتى كه داشت به عرض وى مىرسانيد و پس از اخذ جواب با كمال وقار بازمىگرديد .
ابو عبد اللّه در حضور ركن الدوله ديلمى با علماى اهل سنت احتجاج كرد و رساله جداگانهاى در آن خصوص به نگارش آورد و چنانكه نوشتهاند ممكن است ملاقات خواجه با فرزندش عبد اللّه باشد - م .