مقام طبي وعلمي تحفه حكيم مؤمن :
درخاتمه اضافه مىنمايد كه گذشته ازتوصيف كتاب تحفه كه در صحايف گذشته بيان گرديد بايد گفت :
تحفه حكيم مؤمن قريب سه قرن كتاب مطالعه اى پزشكان پيشين بوده وهم اكنون نيز طرفدارانى دارد كه
ازآن استفاده مى نمايند ، اين كتاب در طي قرون متماديه در إيران توانسته در برابر قانون ابن سينا
وشرح أسباب نفيسى وقرابادين كبير ( مجمع الجوامع عقيلى خراساني ) پيوسته در دست طالبان وعاشقان علم
طب قرار گيرد نفوذ وسلطه خود را طي قريب سه قرن داشته باشد وتا سى سال قبل علاوة بر آنكه كتاب
درسى دوران بوده واطبائى كه طب را به سبك قديم مىآموخته آن را در دست داشتند سهل است اكنون نيز
مورد استفاده است وبراي أداء حق مطلب درباره آن بايد مقاله بلكه مقالات متعدد نگاشت
براي آنكه حق مطلب درباره تحفه حكيم مؤمن مختصرى ادا گردد وخوانندگان كتاب بخوبى
بمقام اين كتاب واقف گردند كه اين كتاب تا چه ميزان ارج ومنزلت طبي داشته مىگوئيم : كه اين كتاب يكى
از بزرگترين كتب طب تمدن اسلامى إيراني ودر سنخ خود كم نظير باشد وپس از طلوع كتابهائى بمانند
ذخيرة خوارزمشاهى در زبان پارسى مقام بلندى را احراز نمود .
تعداد چاپهاى تحفه آنچه كه بنده كمترين اطلاع دارم تا اين تاريخ كه اردبيهشت ماه 1338
است تحفه حكيم مؤمن بشرح زير چاپ خورده است :
1 چاپ تهران بي تاريخ وبى شماره صفحه ، چاپ سنگى در هامش مخزن الأدوية .
3 چاپ تهران 18 رجب المرجب 1277 هجرى قمري بسعى واهتمام آخوند ملاعلى أصفهاني وآقا
سيد حسين أصفهاني بخط محمد على طهراني چاپ سنگى قطع رحلي ، خط نستعليق .
4 چاپ أصفهان بسال 1274 هجرى قمري چاپ سنگى قطع رحلي بدون شماره .
در خاتمه مقدمه از خوانندگان ارجمند اين كتاب از اطاله كلام بمعذرت مى خواهيم واميد دارم تلخ
كامى خود را از قرائت بشيرينى أصل ومتن كتاب شيرين كأم نمايند .
تهران ارديبهشت ماه 1338
دكتر محمود نجم آبادي
عضو انجمن بين المللى تاريخ طب
هامش
چاپ أول تحفه حكيم مؤمن در سال 1338 دو هزار نسخه از روى بهترين چاپ افست شده
ومنتشر گرديد اينك چاپ دوم اين كتاب در تاريخ شهريور ماه يكهزار وسيصد چهل پنج در تهران
بهمت كتابفروشى حاجى حسين آقا مصطفوي قم وحاجى على آقا مصطفوي تهران
در چاپخانه مصطفوي اتمام پذيرفت
تحفهء حكيم مؤمن