باب و صد هشتاد و دوّمحضرت على عليه السّلام پس از رحلت رسول اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله به جمع آورى قرآن اشتغال ورزيد .
[ حلية الاولياء ابو نعيم 1 / 67 ] به سند خود ، از « عبد خير » از حضرت على عليه السّلام روايت مىكند ، هنگامى كه پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله رحلت كرد ، سوگند ياد كردم كه عبا از شانهام برندارم تا اينكه قرآن كريم را كه در ميان دو لوح گرد آمده ، جمع آورى كنم . طبق اين سوگند ، عبا را از دوشم به زمين ننهادم تا اينكه همهء قرآن را جمع آورى نمودم . ( 1 )
هامش
( 1 ) در پاورقى از فهرست « ابن نديم » ، طبع دوم مصر ، ( صفحه 47 ) ، آمده است : « ابن منادى » از « حسن بن عباس » از « عبد الرحمن بن ابى حمّاد » از « حكم بن ظهير سدوسى » از « عبد خير » از على عليه السّلام روايت مىكند ، هنگامى كه رسول اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله دارفانى را وداع گفت ، مردم در خصوص قرآن اظهار سرگردانى مىكردند . على عليه السّلام سوگند ياد كرد كه عبا از دوش زمين ننهد مگر اينكه قرآن كريم را جمع آورى كند . در اين هنگام سه شبانه روز در خانه نشست . تا اينكه قرآن كريم را جمع آورى نمود و قرآن آن حضرت نخستين مصحفى است كه تمامى آن را از قلب خود در آن مصحف گرد آورده است . « ابن نديم » گويد كه اين مصحف در خاندان جعفر بود و من هم در اين روزگار نزد « ابو يعلى حمزه حسينى » - ره - مصحفى را به خط مبارك حضرت على عليه السّلام مشاهده كردم كه چندين ورق از آن ناقص بود و به گذشت زمان در خاندان « بنى حسن » به ارث باقى مانده بود و ما ترتيب سورهها را از آن مصحف آوردهايم . براى اطلاعات بيشتر به [ تأسيس الشيعة - ص 316 ] طبع بغداد ، تأليف سيّدنا الحجة سيد حسن صدر كاظمى مراجعه كنيد . ( مؤلف ) مترجم ، در همان صفحه ذيل نخستين كسى كه قرآن را جمع آورى كرد و او حضرت مولا على عليه السّلام بود نخست مطالب ترجمه شده را از « ابن نديم » و از « سيوطى » و ديگران نقل كرده و در ذيل آنها مىنويسد : آنچه به تواتر رسيده است حضرت على عليه السّلام نخستين كسى است كه قرآن را جمع آورى كرده است و رواياتى كه از اهل بيت رسيده در اين خصوص كه نخستين جامع قرآن على عليه السّلام است ، بيشتر از آن است كه احصا شود . ( مترجم )