[ همان كتاب 6 / 392 ] گفته است كه « زيد بن على بن الحسين بن على » از پدرش از جدّش و او هم از على عليه السّلام روايت كرده است كه فرمود : رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله به من دستور داده تا با ناكثان و مارقان و قاسطان ، نبرد كنم . « ابن عساكر » هم اين حديث را روايت مىكند .
[ همان كتاب 6 / 72 ] از حضرت على عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : مأمورم تا با ناكثان و قاسطان و مارقان ، نبرد كنم . « ابن عدى » در « الكامل » ، « عبد الغنى بن سعيد » در « ايضاح الاشكال » ، « اصفهانى » در « الحجة » ، « ابن منده » در « غرائب شعبه » و « ابن عساكر » از طرق متعدد ، اين حديث را روايت مىكنند .
[ همان كتاب 6 / 72 ] از حضرت على عليه السّلام نقل مىكند كه مأمورم با سه گروه از مخالفان : قاسطان و ناكثان و مارقان ، نبرد كنم . قاسطان ، مردم شاماند ؛ و ناكثان ، « طلحه » و « زبير » هستند ؛ و مارقان ، خوارج نهروانند كه آنها را « حروريه » هم مىگويند . « حاكم » در « الاربعين » و « ابن عساكر » اين روايت را نقل كردهاند . ( 1 )
[ همان كتاب 8 / 215 ] از « يحيى بن عبد الله بن حسن » از پدرش روايت است ، هنگامى كه حضرت على عليه السّلام سخنرانى مىكرد ، مردى از جاى برخاست و گفت : يا امير المؤمنين ! ( تا آنجا كه گفته است ) آيا از پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله پرسيدهاى كه مراد از « فتنه » چيست ؟ فرمود : آرى ، هنگامى كه آيهء شريفه نازل شد كه * ( الم ، أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لا يُفْتَنُونَ ) * ( سوره عنكبوت ، آيه 2 ) ؛ آيا
هامش
( 1 ) همانطور كه قبلا هم اشاره كرديم ، صاحب مجمع البحرين ذيل « نكث » و به مناسبت حديث مأموريت على عليه السّلام كه در بالا ترجمه شد ، مىنويسد : « ناكثان » ، كسانى هستند كه در جنگ جمل حضور داشتند و بيعت حضرت مولا على عليه السّلام را ناديده گرفته و جنگ جمل را برپا كردند و سرانجام « عايشه » را از شتر به زير آوردند و به بصره فرستادند و در ذيل « مرق » ، مىنويسد :
« مارقان » ، كسانى هستند كه از دين خدا اعراض كردند و با خليفه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله نبرد كردند و آنان « عبد الله بن وهب » و « حرقوس بجلى » معروف به « ذو الثدية » بودند و جنگ آنان را نهروان گويند كه در چهار فرسخى بغداد واقع شده است و حروريه منسوب به حرورى است كه قريهاى مىباشد نزديك به كوفه كه خوارج در آغاز كار در آنجا اجتماع كرده بودند و آنها را به همين مناسبت حروريه مىگويند . ( مترجم )