مىكند ، هنگامى كه على بن ابيطالب عليه السّلام به شهادت رسيد ، امام حسن مجتبى عليه السّلام به منبر تشريف برد و خطاب به مردم فرمود : اى مردم ! ديشب مردى را از دست داديد كه نه پيشينيان بر او سبقت گرفتند و نه آيندگان . پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله او را به جنگ با دشمنان گسيل مىداشت در حالى كه « جبرئيل » از طرف راست ، و « ميكائيل » از طرف چپ ، از وى حمايت مىكردند ، آرى او از ميدان جنگ گام بيرون نمىگذاشت مگر آنكه خداى تعالى در پيروزى را به دست او مىگشود . از زر و سيم چيزى نداشت مگر هفتصد درهم كه تصميم داشت با آن مبلغ خدمتكارى براى خانوادهاش استخدام نمايد . و در شبى روح مباركش از اين جهان پر كشيد كه روح عيسى بن مريم عليه السّلام در چنين شبى ، به آسمان عروج كرده بود كه همان شب بيست و هفتم ماه مبارك رمضان است .
[ خصائص نسائى ص 8 ] به سند خود ، از « هبيرة بن يريم » روايت مىكند كه حضرت حسن بن على عليهما السّلام پس از شهادت حضرت على عليه السّلام ، عمامهء سياهى كه نشانهء سوگوارى بود بر سر نهاد و مردم را براى شنيدن سخنانش گرد خويش دعوت كرد . سپس خطابهاى به اين شرح ايراد فرمود : همانا ديروز مردى را به شهادت رسانديد كه نه پيشينيان بر او سبقت گرفتهاند و نه آيندگان مقام شامخش را خواهند دريافت . رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله در برابر اصحابش فرمود : فردا پرچم اسلام را به دست مردى مىسپارم كه خدا و رسول را دوست مىدارد ، و خدا و رسول هم او را دوست مىدارند . آن حضرت در حالى به نبرد با دشمنان مىپرداخت كه « جبرئيل » از سوى راست ، و « ميكائيل » از جانب چپ ، از وى حمايت مىكردند .
و پرچم را از ميدان به لشكرگاه نياورد مگر آنكه پيروزى را همراه داشت . آرى او چيزى از سيم و زر نداشت و تنها نهصد درهم از مازاد عطايا باقى مانده بود كه مىخواست خدمتگزارى براى خانوادهاش استخدام نمايد .
[ كنز العمال 6 / 395 ] از « عمر بن خطَّاب » در ضمن حديث مسندى
فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي ) — صفحة 234
مساهمون: سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي
ص٢٣٤