براى آنها بود ! در آن هنگام مىشنيدم كه « عمّار » خطاب به « هاشم بن عتبه » ( 1 ) مىگفت : سبقت بگير براى ورود به بهشت كه اين سعادت در سايه شمشيرهاست .
امروز من همراه دوستانم ، به ديدار محمد صلَّى اللَّه عليه و آله و يارانش نائل خواهم شد . به خدا سوگند ! چنان در عقيدهء خود پايدارم كه اگر ما را شكست دهند و تا نخلستانهاى هجر دنبال كنند ، و باز هم خود را بر حق مىدانم و دشمن را باطل ؛ سپس اين ابيات را انشاد كرد :
نحن ضربناكم على تنزيله
فاليوم نضربكم على تأويله
ضربا يزيل الهام عن مقيله
و يذهل الخليل عن خليله
او يرجع الحقّ الى سبيله ؛ آن روز براى نزول و حقانيت قرآن با شما جنگيديم و امروز هم براى تفسير و تأويل قرآن بر شما مىتازيم ، آنچنانكه همگان از جايگاه خود كنده شوند و دوست از حمايت دوست غافل شود و يا اينكه حقيقت به راه خويش بازگردد .
« اعمش » گفت : آن روز اصحاب محمد صلَّى اللَّه عليه و آله با اين تشويق و اطمينان جنگيدند . كه در هيچ موطن و كارزارى ، آنگونه نجنگيده بودند ! مؤلف گويد : « عمّار » در اين ابيات اشاره به حديث مشهور نموده كه بخشى از روايات مربوط به آن را بيان كرديم و گويا بيان « عمّار » در ارتباط با حديثى است كه از پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله شنيده بود .
[ كنز العمّال 6 / 155 ] رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود : همانا يكى از شما مردم است كه براى تأويل قرآن مىجنگد ، همانطور كه من براى تنزيل آن جنگ كردم .
گويند كه « ابو بكر » و « عمر » پرسيدند : آيا ما همان شخص هستيم ؟ فرمود : نه ، ليكن آن كس است كه اينك كفش تعمير مىكند ( على عليه السّلام ) همان مرد است .
هامش
( 1 ) « هاشم بن عتبه » پرچمدار على ( ع ) در روز صفين بود و در همين جنگ هم به فيض شهادت رسيد . ( ويراستار )