بود ، مشاهده كردم كه به ايراد خطابه پرداخته و شنيدم كه فرمود : اى مردم ! همانا در ميان شما اثرى از خود باقى گذاشتهام كه اگر از آن اثر ، كمال پيروى را داشته باشيد ، هرگز گمراه نخواهيد شد و آن : كتاب خدا و اهل بيت من است . « ترمذى » گفته است كه حديث مزبور در اين باب ، از « ابوذر » ، « ابو سعيد » ، « زيد بن ارقم » و « حذيفه بن اسيد » نقل شده است .
مؤلف گويد : حديث مورد نظر را « ابن ابى شيبه » و همچنين « خطيب » در « المتفق و المفترق » از « جابر » روايت كردهاند .
[ مستدرك الصحيحين 3 / 109 ] به سند خود ، از « ابو طفيل » از « زيد بن ارقم » روايت كرده است ، هنگامى كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله از حجّة الوداع باز مىگشت ، در محل غدير خم منزل كرد و دستور داد تا زير درختان را از خار و خاشاك پاك كنند ، سپس به ايراد خطابه پرداخت و در ضمن آن ، فرمود : به زودى دعوت حق را اجابت مىكنم و از ميان شما رخت برمىبندم ، پيش از آنكه راهى آخرت بشوم ، دو اثر ارزنده كه يكى از ديگرى مهمتر است ، در ميان شما باقى مىگذارم : آن دو كتاب خدا و عترت من است . پس بنگريد بعد از ارتحال من ، چگونه با آنها مدارا خواهيد كرد ؛ اين دو ، هيچگاه از يكديگر مفارقت نمىكنند تا اينكه در كنار حوض كوثر به ملاقات من برسند . سپس فرمود : همانا خداى - عزّ و جلّ - مولاى من است و من مولاى مؤمنان . آنگاه دست على عليه السّلام را گرفت و فرمود : بنا بر اين ، كسى كه من مولاى اويم ، اين بزرگوار ( على عليه السّلام ) وليّ اوست ؛ پروردگارا ! دوست او را دوست بدار و دشمن او را دشمن بدار . و حديث طولانى را ايراد كرده است و مىگويد : اين حديث به قواعد حديث شناسى « بخارى » و « مسلم » ، از حديثهاى صحيح است .
مؤلف گويد : « نسائى » اين حديث را در [ خصايص ص 21 ] نقل نموده و در پايان آن آمده است كه به « زيد » گفتم : آيا تو خود اين جملات را از پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله
فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي ) — صفحة 244
مساهمون: سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي
ص٢٤٤