و همين بىاطلاعى آنان از آن مقام مقدس بوده كه پس از سه خليفه ، با آن حضرت بيعت كردند و حق آن حضرت را پايمال نمودند ؛ بنا بر اين از پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله سخن دروغى به ظهور نرسيده است . گذشته از اين ، خطا كارى اكثر صحابه در بيعتى كه با ابو بكر انجام دادند و پاسخ از آن ، در باب استدلال به حديث غدير بيان شده است ( به آن جا كه در اواخر جزء اول است مراجعه نمائيد ) .
از ادلَّه آنها اين است كه مىگويند : چرا مراد از « ولى » در بيان پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله به معناى « محب » نباشد ( يعنى على عليه السّلام پس از رحلت من ، دوستدار شماست ) و مراد از كلمهء « بعد » ، بعديّت رتبى است كه رتبهء او در مقام محبت پس از رتبهء من است ، به اينكه او پس از در گذشت من ، محبت مردمان را در وجود خود قرار خواهد داد . و نتيجه دليل آن است كه من در محبت و علاقهمندى به مسلمانان ، مقدم بر مسلمانان مىباشم و على در اين رابطه در درجهء دوم قرار دارد .
مؤلف گويد : براى افرادى كه از مختصر شناختى برخوردارند هويداست كه اين ايراد از همه ايرادهاى پيش ، ضعيف و بىپايهتر است ؛ به دليل آنكه حديث شريف متضمن ظاهرى است كه هر يك از عرف مردم و افرادى كه اهل زبانند ، يقين دارند كه مراد از
« وليكم بعدى » ، بعد از وفات است و بعديّت رتبى نمىباشد . و با توجه به اين معنى ظاهرى كه عرف و زبان با آن آشناست ، دليلى ندارد از ظاهر آن دست برداريم و به احتمال بعيدى كه گروهى از متعصبان و دشمنان پيش مىكشند ، قائل شويم .
به جان خودم سوگند ، امثال اين احتمالات بىپايه در مقابل معناى ظاهر و واضحى كه حديث شريف آن را به ما هديه مىكند ، از قبيل به حركت آمدن شخص كشته شده ، يا از باب دستاويز شدن انسان غريق است كه در درياى ژرفى ، در حال غرق شدن است و به هر گونه علفى كه در برابر او ظاهر مىگردد ، چنگ مىاندازد تا نجات يابد ! آرى ، خداست كه هر كسى را بخواهد به راه راست هدايت مىفرمايد
.
فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي ) — صفحة 192
مساهمون: سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي
ص١٩٢