پس از فرا گرفتن مقدمات خواندن و نوشتن بشيوه عربى و فارسى از ارباب فن آن زمان مانند آقا حسين مشاق ، به تحصيل علوم اسلامى به روش متعارف در حوزههاى علميه پرداخت و از روزگار كودكى و نوجوانى به هوش و حسن سليقه و استعداد در ميان اقران و همسالان خود معروف بود و در اندك مدتى گوى سبقت از ديگران ربود . سبك خط و مشق ايشان چنانچه در نوشته هايشان مشهود است ، اختصاص به خود دارد و در زيبائى و نحوه تحرير از جهت انشاء و املاء كمنظير است .
ادبيات و سطوح عالى علم اصول و فقه را نزد استادان نامى حوزه علميه نجف اشرف درك نمود و ضمنا مدتى به فلسفه الهى و كلام اشتغال داشت و بين طلاب علوم دينى به كوشش و دقت نظر و بردبارى در تحصيل و تعلم معروف بود . از منبع موثق شنيده شد كه كرارا استاد ايشان مرحوم آية اللَّه حاج ميرزا على ايروانى به فرزند ارشد خويش و ساير شاگردانش مىفرمود : جديت در تحصيل و پشتكار را از آقا سيد مرتضى بياموزيد ، اين در هنگامى بود كه كفاية الاصول را نزد ايشان مىخواند و هر روز نوشتههاى خويش را به ايشان عرضه مىداشت و استاد براى تشويق آنها را بررسى مىنمود و پس از مقدارى اصلاح تحسين فراوان مىكرد .
بعضى از اعاظم مترجمين اين مرحله از تحصيل والد بزرگوارم را چنين توصيف مىكند :
« ظهرت فيه مخايل النجابة و حب العلم من أولى سنى حياته ، حيث كان سباقا فى الدراسة ميالا الى الهدوء و هو لم يزل بعد فى دور الطفولة المبكرّة ، برز بين اقرانه بها أوتى من الجلد على التحصيل و الصبر على الدراسة الجادة و الشوق الى المزيد من العلم و المعرفة » .
آنچه را كه نگارنده به ياد دارد و مىتوان بطور قطع بيان داشت اينست كه پس از انقضاى دوران تحصيل ، شبانه روز دوازده ساعت در تدريس و تأليف وقت مىگذراند و بيشتر اين گونه كارها را در روز انجام مىداد و ايام تعطيل را به تأليف و اثر گرانقدر
فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي ) — صفحة مقدمة 4
مساهمون: سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي
صمقدمة ٤