چون پيغامبر ما و موسى و عيسى و ابراهيم و نوح صلوات اللَّه عليهم اجمعين و اين پيغامبران مرسل كه بودند . و گروهى بودند كه جبريل عليه السّلام خويشتن را بديشان ننمودى و لكن آواز دادى بدانچه فرمودى و از خداى عزّ و جلّ فرمان آوردى . و گروهى بودند كه بخواب ديدندى و هر چه ايشان را فرمان آمدى از آسمان بخواب اندر بديدندى . و اين آن گروهاند كه ايشان را انبيا خوانند و مرسل نخوانند . و بدين گروه كتاب نيامدى از آسمان و ايشان را نفرمودند كه شريعت نهند و ايشان هم بران شريعت بودندى كه پيش از ايشان بودندى و بدان كتاب كار كردندى .
و آنك مرسل بودند و بديشان صحف آمدى و شريعت نو آمدى و ايشان را دينى بودى جدا ، و پيغامبران را بر يك ديگر فضيلت بسيار است چنان كه ايزد تعالى گفت :
وَ لَقَدْ فَضَّلْنا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلى بَعْضٍ
. « 1 » و ابرهيم عليه السّلم از پيغامبران مرسل بود و از آن پيغامبران بود كه جبريل صلوات اللَّه عليه پيش او آمدى مشافهه و از خداى عزّ و جلّ او را پيغام آوردى و صحف آورد پيش او . پس خداى عزّ و جلّ اين فرمان كه او را بفرمود كه پسر را قربان كن و او را بخواب نمود ، و جبريل را نگفت تا مشافهه بگفتى ، اندرين دو علت است و اين را دو معنى است .
يكى آنست كه پيغامبرى گوناگون است برخى مشافهه و برخى بآواز و برخى بخواب ، و پيغامبران مرسل را عليهم السّلم اين نوعها نبوّت و رسالت بوده است . و آنك مرسل نبود او را پيغامبرى بر يك نوع بود بر آواز يا بخواب . و امّا مرسل را هم مشافهه بود و هم بآواز و هم بخواب . پس ابرهيم عليه السّلم را مشافهه جبريل بود ، خداى عزّ و جلّ
هامش
( 1 ) الاسراء 55