پس چون پيغامبر عليه السّلم هجرت كرد و بمدينه شد ، خداى عزّ و جلّ او را آيتهاى قتال فرستاد چنان كه گفت :
فَإِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقابِ
. « 1 » گفت هر كرا يا بى از كافران همه را بكش .
آن گه پيغامبر عليه السّلم دست دراز كرد بر كشتن كافران .
و هر كاروانى كه از مكّه بيرون آمدى ياران پيغامبر همه را بگرفتندى و بمدينه آوردندى ، و هر كى مسلمان گشتى و الّا او را بكشتندى تا اهل مكّه بدان رسيدند كه هيچ خلق از مكّه بيرون نيارست آمدن از بيم پيغامبر عليه السّلم .
و آن بيست و هفت غزو معروف است پيغامبر عليه السّلم را ، بجز از آن كه بتن خويش كرد و جز از آن كه لشكر فرستاد ، و اين غزوها همه بدين كتاب گفته آمدست هر يك بجايگاه خويش چنان كه بوده است .
و پيغامبر عليه السّلم اين بيست و هفت غزو همه بمدينه كرد ، و چون ده سال بمدينه بود آن گاه به حج رفت ، و حجّ « 2 » الوداع كرد ، و اين آخر حج بود كه پيغامبر عليه السّلم كرد و اين را حجّ الوداع خوانند .
و پيغامبر عليه السّلم چون خواست كه بدين حج بيرون رود اشتران بسيار با خود ببرد ، و همه مهاجر و انصار با او برفتند ، از جهت آن كه مىگفت كه اين آخر حجّ منست . و آخر همه غزوها غزو تبوك بود .
و چون بدين حجّ « « 3 » » الوداع بيرون شد امير المؤمنين على بن ابى طالب كرّم اللَّه وجهه را بنجران فرستاده بود از جهت صدقه ستدن ، و چون شنيد كه پيغامبر عليه السّلم به حج رفت او نيز هم از آنجا به حج رفت « 4 »
هامش
( 1 ) محمد 4
( 2 ، 3 ) حجة . ( صو )
( 4 ) صدقات استدن . و على رضى اللَّه عنه چون خبر شنيد كه پيغامبر صلّى اللَّه عليه به حج رفت از آنجا حرم گرفت و برفت به حج . ( صو )