بايد شخص محصل اين توفيق را از بركت دانش بداند ، و اگر چنان آهنگ نمود كه به كلى بسخن او وقعى نگذارده و نپذيرد ، البته اين عمل خودبينى و تكبر مذمومى است كه در نتيجه موجب طرد ، و دورى خواهد بود .
حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله و سلّم فرمود : كسى كه بهقدر يكذره خودبينى در دل او باشد به بهشت داخل نشود . بعضى از اصحاب عرض كردند يا رسول اللّه هلاك شديم ، زيرا يك نفريست از ما كه دوست دارد كفش و جامهء او نيكو باشد ، فرمود : اين عمل كبر و منية نباشد ، بلكه كبر ، بطراز حق ، و عدم اعتراف بقول حق ، و خوار شمردن مردمانست .
بطراز حق ، عبارتست : از رد كلام گويندهء حق ، و عدم اعتراف به او ، چون ظاهر شود كه او كلام حقى است كه ميبايد به كار بندد ، با اين بيان كه مذكور شد ، فرقى نيست ميان آنكه ظهور كلام حق بر اثر رنج كوچك و بزرگ جليل و حقير پايان پذيرد يا ديگران ، همين اندازه در زجر و منع از اين عمل كافيست .
تأمل در سخن پيش از سؤال
پنجم - شخص محصل پيش از آنكه بخواهد ايرادى نمايد يا پرسشى كند هنوز ايراد نكرده و تفوه به دو ننموده كلام خود را بدقت بررسى نمايد و با تأمل و تهذيب كلام بايراد مطلب خود پرداخته تا از صدور خطا و لغزش و گمان ناپسند و انعكاس فهم ، محفوظ مانده و در نتيجه داراى ملكه صالحى شود كه : هرگز بخطا و لغزش و امثال آنها گرفتار نشود ، و هرگاه كسى در پرسش و پاسخ سريع و بلا درنگ شروع بصحبت كند ، بر خلاف منظور فوق قدم برداشته و جز پشيمانى بهرهء نبرد .
مسلما چنين شخصى اسقاط كلماتش زياد شود و نقصش فراوان