چندى هم در كربلاى معلى درس آقا سيد على صاحب شرح كبير حاضر
مى شده ، وآقا سيد على براي سيد روزى دو نان مقرر داشته ، وخدمت آقا سيد
محسن كاظمينى هم به جهت درس حاضر شده واز عتبات كه بر گشته در قم
قريب هشت سال درس ميرزاى قمى ( أعلى الله مقامه ) حاضر شده ومى گفته در
مدت قليل نزد ميرزا بيش از عتبات ترقى حاصل شد بعد به أصفهان آمده . وقتي
هم كه أصفهان آمده يك دستمال كه سفرهء نان خورى أو بوده داشته ويك كتاب
مدارك ودر أصفهان چندى در مدرسهء چهار باغ مانده مدرس با أو موافقت نكرده
بيرونش كرده ، يا خود رفته ، ودر أصفهان عيال داشته وبه سختى مى گذرانيده .
گويند : در أيام بي اسم ورسم [ بودن ] أسباب سازى را شكسته أو را گرفته وصدمه
زده اند وگويا همين شدت غيرت أو در دين وهمت أو در نهى از منكر يكى از
أسباب ترقى واشتهار أو گرديده .
آقا سيد محمد كربلائى كه از أولاد صاحب شرح كبير است ويك سفر به
جهاد روس به طرف تركستان رفته وقتي أصفهان بوده اجتهاد سيد را از أو
مى پرسند . گفته : اجتهاد مرا از سيد بايد پرسيد . وچون آقا سيد محمد خيلى
عنوان داشته اين كلام خيلى أسباب ترقى سيد شده . ميرزاى قمى هم خيلى
ترويج وتمجيد سيد كرده وكم كم در اشتهار واعتبار شخص أول روزگار وبا
وجود مخالفت پادشاه وحكام در كمال اقتدار ودولت ووسعت أو هم بيشمار
گرديده .
ووجه ظاهري دولت أو آنكه بعضي از بزرگان وجه قابلى به سيد داده ، سيد
در آن تجارت ومعامله نموده ، خداوند أعانت نموده مداخل كلى برده كم كم
املاك زياد تحصيل نموده تا به حدى كه مسجدى چنين بنا نموده وآن همه
دستگاه وعيال وأولاد وكتاب به هم بسته ، پادشاه را به تفصيل مهمانى نموده .
وبعضي گويند علم قرطاس داشته كه كاغذ را مى پيچيده وعملي كرده كه پول
تذكرة القبور ( فارسي ) — صفحة 83
مساهمون: الشيخ عبد الكريم گزي
ص٨٣