آنان ادعا ميكنند كه حديث وصيت پيامبر به علي ( عليه السلام ) را عبدالله بن سبا ساخت و در روزگار عثمان ، به جنبش درآمد و مردم شهرها را بر ضد او شوراند تا جايى كه عثمان را به قتل رساندند . آنگاه ، دو طرف نبرد جمل را بر ضد يكديگر شوراند و آتش آن جنگ را شعلهور كرد . بدين سان ، او را اسطورهاى ساختهاند كه رهبران و شخصيتهاى بزرگ مسلمان و سرزمينهاى اسلامى را بازيچه خود قرار داد و همه آنان را براى تحقق بخشيدن به اهداف يهوديگرانه خود ، مديريت كرد !
دكتر طه حسين اعتقاد دارد كه اين گونه نقشپردازى براى عبدالله بن سبا كه آنان ادعا نمودهاند ، نامعقول است و چنين كسى اسطوره است و وجود خارجى ندارد و دشمنان شيعه ، او را ساختهاند تا طرف سوم قرارش دهند و مسؤوليت فتنه ميان مسلمانان در جريان قتل عثمان و نبرد جمل را به دوش او اندازند ! وى دليلهايى محكم براى اين سخنش [ خيالى بودن نقش عبدالله بن سبا ] آورده ، از جمله اين كه عبدالله بن سبا در دو نبرد صفين و خوارج حضور ندارد ، با اين كه در آن زمان زنده بوده است !
او گويد : بعضى بر اين باورند كه عبدالله بن سبا نقشههايش را با قدرت پيش برد و در شهرهاى مختلف گروههاى مخفيانه تشكيل داد و مقدمات آشوب را ميانشان فراهم ساخت و هنگامى كه زمينه برايش آماده گشت ، بر خليفه شورش نمود و آن پيشامدها ، از قيام و محاصره كردن خليفه و قتل امام مسلمانان ، رخ داد . در نظر من ، كسانى كه ماجراى عبدالله بن سبا را تا اين حد بزرگ جلوه ميدهند ، هم در حق خود و هم تاريخ ، بسيار افراط ميورزند . نخستين نكته اين است كه ما هيچ نامى از عبدالله بن سبا در منابع مهمى كه موضوع مخالفت با عثمان را ذكر كردهاند ، نميبينيم . ابنسعد به هنگام بيان رخدادهاى خلافت عثمان و شورش مردم بر وي ، از او نامى نميبرد . بلاذرى در انساب الاشراف ، نيز از او ياد نميكند ، حال آن كه از نظر من ، مهمترين منبع بيان اين رويداد است كه مفصلتر از همه ، به آن پرداخته است . طبرى به نقل از سيف بن عمر ، از او نام برده - و به نظر ميرسد كه مورخان بعد از او نيز اين يادكرد را از طبرى برگرفتهاند . من نميدانم كه اصلا عبدالله
نبرد جمل ( فارسى ) — صفحة 593
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٥٩٣