آيا سوار كشتى شدهاى ؟ آيا كشتى متلاشى شده و اسباب نجات تو هم قطع شده است ؟ بااينحال قلب تو به موجودى تعلق يافته است كه مىتواند تو را نجات دهد ؟
او هم گفت : بله .
[ امام ] فرمود : ان موجود ، پروردگار تو است .
به طور خلاصه ، وجود اين فطرت در انسان ، از جمله امور مسلم است .
دلالت ان بر وجود مرجو منه نيز در عالم تحقق ، امرى واضح است و اين امر در بحث عصمت فطرت بيان شد .
مطلب چهارم [ درباره اين فرموده خداوند متعال است كه : « وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ » .
]
اين مطلب درباره اين فرموده خداوند متعال است كه :
« وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ » .
به نظر من اين آيه در بيان روش محكم ساختن فطرت رجا و بيرون آوردن ان از قوه به فعليت و تقويت ان است تا اينكه كاملا به خداى متعال اميد ببندد . ازاينرو مىگوييم : اينكه خداوند متعال فرمود :
وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ
« 1 »
متكفل اين امر است ؛ زيرا بديهى است كه فطرت پس از آنكه به موجود قاهر قادر ايمان اورد ، انجام دادن اعمال صالحه موجب ازدياد ( نورانيت ) و ظهور نورانيت است . زيرا نورانيت در روح نهفته است . مانند نارى بودن در اجسام . نهايت اينكه ، ظهور ان به رياضت خاص و مناسبى نياز دارد .
بنابراين عباداتهاى مشروع ، همراه با توجه و در حال حضور ( قلب ) براى تكميل رجا ، صلاحيت دارند . بهطورى از حق مرجو منه انحراف نيابد و به كسى غير از او گرايش و توجه پيدا نكند ؛ يعنى كارهايى كه عادت ستمگران است . در اين صورت به مرجو منه فطرى كه همان موجود حى قيوم است نايل مىشود و اصلا از انحراف يا از عدم نيل به مرجو منه و دست نيافتن به فوائد ان ترس و هراسى ندارد .
هامش
( 1 ) . نساء ( 4 ) : 124 .