و أرض فلسطين و
وَ طُورِ سِينِينَ
يعنى طور سينا كه جايگاه تكلّم موسى عليه السّلام با خداست .
وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ
منظور شهر مقدّس مكّه است ،
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ
يعنى محمد صلى اللَّه عليه و آله را كه انسان كامل است ، در احسن تقويم خلق كرديم .
ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِينَ
يعنى عبادتكنندگان بت كه در نازلترين و پستترين مرتبه قرار مىگيرند .
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
؛ ابو بكر و عمر ،
فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ
يعنى عثمان ،
فَما يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ
يعنى على بن ابى طالب عليه السّلام « 1 »
أَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحاكِمِينَ
، يا محمد ! تو را در ميان آنان مبعوث و آنان را بر محور تقوا جمع كرده است .
( 1121 ) محمّد بن حاتم از محمّد بن فضيل بن يسار روايت كرد از ابا الحسن عليه السّلام در باره تفسير سوره تين سؤال كردم ، آن حضرت فرمود :
وَ التِّينِ
يعنى حسن عليه السّلام ،
وَ الزَّيْتُونِ
يعنى حسين عليه السّلام ،
وَ طُورِ سِينِينَ
همانطور سينا و آن امير المؤمنين على عليه السّلام است .
وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ
رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله بلد امين است .
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
؛ يعنى كسانى كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند ، كه آن امير المؤمنين عليه السّلام و شيعيان حقيقى او هستند و به آنان اجر و پاداش غير ممنون داده مىشود . « 2 »
هامش
( 1 ) روايت 1124 / شواهد التنزيل از موسى بن جعفر عليه السّلام نقل شدفَما يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِيعنى ولايت على بن ابى طالب عليه السّلام .
( 2 ) روايت 1122 / شواهد التنزيل ، از طريق محمّد بن فضيل صيرفى از موسى بن جعفر عليه السّلام در همين معنى و متن نقل شده است . و همچنين روايت 1123 / شواهد التنزيل ، از داود بن محمد سهندى از محمّد بن فضيل صيرفى از موسى بن جعفر عليه السّلام در تفسير سوره مباركه تين همين گونه بيان شد .