وَ الَّذِي
. . .
صَدَّقَ بِهِ
و آن كسى كه به تصديق نبى صلى اللَّه عليه و آله پرداخت ، على بن ابى طالب عليه السّلام است كه در نخستين لحظه اعلام نبوّت آن حضرت را تصديق و تأييد كرد و تا آخرين روز هم وفادار ماند « 1 » ( 812 ) ليث از مجاهد در تبيين آيه كريمه
وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ
بيان كرد ؛ منظور از
جاءَ بِالصِّدْقِ
رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و مراد از
صَدَّقَ بِهِ
على بن ابى طالب عليه السّلام است كه يار وفادار و صديق تمام عيار آن حضرت بود .
( 813 ) در كتاب تفسير عتيق ، ضحاك از ابن عباس مفسّر معروف در توضيح كلام خداى سبحان
وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ
بيان كرد :
وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ
مصطفى صلى اللَّه عليه و آله است كه به صداقت و راستى قدم در ميدان گذاشته و به ارشاد و هدايت مردم پرداخته است و منظور از
صَدَّقَ بِهِ
يار وفادار او على بن ابى طالب عليه السّلام است كه پيوسته ياور صديق و صادق او بود . « 2 » ( 815 ) ابو عيّاش از ابو طفيل و او از امير المؤمنين على عليه السّلام نقل كرده كه آن حضرت فرمود :
وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ
رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله است ، و الّذى . . .
صَدَّقَ بِهِ
من هستم كه پيوسته او را تصديق و تأييد مىكردم و بقيهء مردم از جمله كافران و تكذيبكنندگان بودند ؛ و آن زمان غير از من و او ، كسى قرآن و اسلام را تصديق نمىكرد .
[ 141 ]
الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَ عِلْماً فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَ قِهِمْ عَذابَ الْجَحِيمِ . رَبَّنا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ
هامش
( 1 ) اين روايت را محمد بن يحيى بن ضريس از نصر نيز نقل كرده است .
( 2 ) روايت شماره 814 / شواهد التنزيل هم از ابى صالح از ابن عباس در همين معنى نقل شد .