يارانش در قلب سپاه ايستاد . منكوبرس مسترشدى ، خدايگان بصره ، هم همراه او در قلب سپاه بود . او به هنگام قتل مسترشد در شام بمانده و در آنجا نامى بلند يافته بود ، كه چون با سپاهى يا سريّهاى مىرفت ، جنگاورى و توانمندى او چنان بود كه هيچكس از فرنگيان با او رودررو نمىشد . وى دخت خدايگان دمشق ، امير معين الدين ، « 1 » را به زنى گرفت .
امام المقتفى لأمر اللّه كه عراق را خاصّ خويش ديد ، منكوبرس را از دمشق بخواند و ولايت بصره داد . او كه از لشكرآرايى و مقدمات نبرد آگه بود ، همراه امام و نيز وزير عون الدين بن هبيره در قلب سپاه ايستاد و چون دو گروه به هم درآويختند ، در ميانه بود و صفهاى سپاهيان مىآراست و آنان را به پايدارى ره مىنمود ، تا آن هنگام كه بديشان اذن حمله رسد . در اين ميان ميسرهء البقش ، كه مسعود بلالى در آن بود ، بر ميمنهء سپاه المقتفى لأمر اللّه بتاخت و آنان را براند و مهلهل كه به ميمنه بود بگريخت و تا بغداد برفت . پس از آن ميمنهء امام مقتفى بر ميسرهء سپاه البقش بتاخت و اميران تركمان را كه به ميسره بودند ، از پيش روى خويش سترد و به قتل آورد و اسير كرد . اين زمان ، منكوبرس در كنار امام المقتفى لأمر اللّه بود و لگام استرش رها نمىكرد .
سپس قلب سپاه البقش بر قلب لشكر امير المؤمنين المقتفى لأمر اللّه بتاخت ، اما برخى از ايشان كناره گرفتند و در كنار امام مقتفى ايستادند . آنان كه در قلب سپاه البقش بودند ، چو اين بديدند پراكنده شدند و بر سر آن گنجينهء آباد رفتند و آن را تاراج كردند . بدينسان قلب سپاه البقش تهى ماند و امير منكوبرس و وزير عون الدين يحيى بن هبيره بر آن تاختند ، كه البقش در برابر ايشان نايستاد و بگريخت . سپاهيان او را دنبال كردند و تا آن هنگام كه بيشتر ايشان به قتل آمدند و اسير شدند ، از ايشان كشتند و اسير كردند . آن دسته از ياران البقش نيز كه هنوز در آن گنجينه بودند ، غنايم خويش وانهادند و تن رهانيدند ، كه برخى جان بهدر بردند و پارهاى جان سپردند ، و سپاه امير المؤمنين گونهگون غنايم بىحد و شمار ديگر نيز بهدست آورد .
مقتفى به بغداد باز شد ؛ توانمند و كامياب و پيروز و شادمان ، و عراق از فساد بىسود مسعود بلالى و تركمانان برست ، و اين به سال پانصد و پنجاه بود . « 2 » پس از شكست البقش ، ملك
هامش
( 1 ) . امير سپهسالار معين الدين انر ( قادر ) بن عبد اللّه ، غلام اتابك طغتكين ، خدايگان دمشق ، بود و در جنگ با صليبيان فرماندهى سپاه را بر عهده داشت . در 23 ربيع الثانى سال 544 ه درگذشت . ابن اثير 11 / 55 و التاريخ الباهر 59 - 58 و 90 - 88 و 131 و ابن قلانسى 306 و سبط ابن جوزى 8 / 1 ، 203 - 202 .
( 2 ) . اين نبرد در رجب - شعبان سال 549 ه رخ داد و 18 روز طول كشيد . ابن اثير 11 / 74 ؛ درخصوص شرح آن ، نك . به : راوندى 408 و بندارى 239 - 237 و ابن جوزى 10 / 156 .