و در قول خدا :
« يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ »
بعضى گفتهاند : آنگاه كه روز قيامت شود خداى تعالى غصبكنندگان حقّ آل محمّد را جمع مىكند و اعمالشان را بر آنان عرضه مىدارد ، قسم مىخورند كه هيچ يك از آن اعمال را انجام ندادهاند همانطور كه در دنيا به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله قسم خوردند .
يعنى در آن هنگام كه سوگند ياد كردند كه ولايت را به بنى هاشم ندهند و در آن هنگام كه قصد كشتن رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را در عقبه داشتند ، كه وقتى خداوند رسولش را از قضيّه مطّلع ساخت قسم ياد كردند كه چنين چيزى نگفتند و قصد كشتن رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را نداشتند و اين در حالى بود كه خداى تعالى بر رسولش اين آيه را نازل نموده بود :
« يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ ما قالُوا وَ لَقَدْ قالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَ كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلامِهِمْ وَ هَمُّوا بِما لَمْ يَنالُوا »
وقتى خداوند اين مطلب را در روز قيامت بر آنها عرضه مىكند انكار مىكنند و به خدا سوگند ياد مىكنند همانطور كه براى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله سوگند ياد مىكردند .
إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
آنان كه با خدا و رسول عناد و مخالفت مىكنند به خدا غضب مىكنند ، يا در جنگ با خدا شركت و كمك مىكنند ، يا با او مخالفت مىكنند .
أُولئِكَ فِي الْأَذَلِّينَ
اينان در جملهى كسانى هستند كه ذليلترين خلق مىباشند .
كَتَبَ اللَّهُ
خدا نگاشته . اين جمله تعليل جملهى سابق است .
[ لَأَغْلِبَنَّ ]
و حتم گردانيده .
چون لفظ « كتب » را به منزلهى قسم حساب كرد و همانطور كه قسم