چيزى غايب نمىشود .
از زيد بن على عليه السّلام روايت شده كه فرمود « 1 » : صمد كسى است كه هرگاه چيزى را بخواهد مىگويد : كن فيكون .
و صمد كسى است كه اشيا را ابداع كرد و آنها را به صورت اضداد و اشكال و ازواج آفريد و به وحدت متفرّد شد بدون شكل و ضدّ و مثل و ندّ .
از امام صادق عليه السّلام از پدرش آمده است « 2 » : اهل بصره به حسين بن على عليه السّلام نامه نوشتند و از صمد سؤال كردند .
در جواب چنين نوشت : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم امّا بعد پس در قرآن غور كنيد و دربارهى آن مجادله نكنيد و بدون علم در آن سخن نگوييد كه شنيدم جدّم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىگفت : كسى كه در قرآن بدون علم سخن گويد نشيمنگاه او از آتش پر مىشود و خداى تعالى صمد را تفسير كرده و فرموده :
« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ »
، سپس آن را تفسير كرد و فرمود :
لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ
، يعنى نزاييده كه از او چيز كثيفى مانند فرزند خارج شود و مانند ساير چيزهاى كثيف كه از مخلوقين خارج مىشود .
و همچنين چيز لطيفى از او خارج نمىشود ، مانند نفس و از او شعبههايى به وجود نمىآيد مانند چرت زدن و خواب و خطورات ذهنى ، غم و اندوه ، خنده و گريه ، خوف و رجا ، رغبت ، ميل ، خستگى ، گرسنگى و تشنگى .
خداوند برتر از آن است كه چيزى از او بيرون بيايد و چيزى
هامش
( 1 ، 2 ) نور الثقلين ج 5 .