عمر در نموّ و رشد هستند و زيادى عمر از ايمان آنان چيزى كم نمىكند و همانطور كه بر حسب باطن در نموّ هستند اكثر آنان بر حسب ظاهر تا آخر عمر در ازدياد شادابى و طراوت مىباشند .
فَما يُكَذِّبُكَ
كذّب بالأمر از باب تفعيل ، يعنى آن را انكار كرد و « كذّبه » ، يعنى او را حمل بر دروغ كرد و او را دروغگو و كاذب قرار داد و او را كاذب شمرد و معناى آيه اين است كه چه چيزى تو را وادار مىكند ، يا تو را كاذب قرار مىدهد ، يا كاذب مىشمرد .
بَعْدُ
بعد از اين دليل مشهود و محسوس ،
بِالدِّينِ
به حشر و جزا ، يعنى به سبب اين دين كه تو بر آن هستى ، يا به ولايت علىّ عليه السّلام و خطاب مخصوص به محمّد صلّى اللّه عليه و آله بطور كنايه يا خطاب عامّ است .
أَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحاكِمِينَ
خداوند در حكمش بهترين حكمكنندگان است ، يا در اتقان و استحكام آفرينش شديدترين و بهترين است ، يعنى ، اگر تو به صورت و سيرت انسان نظر افكنى يقين پيدا مىكنى كه خداوند از نظر حكم بهترين و از نظر صنع متقنترين است .
و كسى كه چنين باشد آفريده و ساختهاش را كه در آن دقايق صنع و آخرين را به كار برده به نحوى كه صاحبان عقل حيران ماندهاند ، مهمل نمىگذارد و بدون غايت آن را باطل نمىكند ، زيرا پايينترين و كوچكترين صانع اگر عاقل باد ، ساختهاى خودش را بدون فايده باطل نمىكند .