بشكند ، يا كوشش مىكرد تا در زمين فساد نمايد .
فَحَشَرَ
قوم و سربازان و همهى اهل مملكتش را بسيج نمود .
فَنادى فَقالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى
اين جمله عطف بر « نادى » است از قبيل عطف تفضيل بر اجمال و مقصود فرعون از اين جمله فريب دادن عوام و انكار اين مطلب بود كه بالاتر از او خدايى باشد .
بعضى گفتهاند : مقصودش اين بوده كه بتها خدايان شما هستند و من خداى شما و بتها هستم .
فَأَخَذَهُ اللَّهُ نَكالَ الْآخِرَةِ وَ الْأُولى
لفظ « نكال » مفعول مطلق از غير لفظ فعل است ، يا منصوب بنزع خافض مىباشد ، يعنى ، خداوند او را گرفت به نقمت و عذابى كه مناسب سخن اخير او بود و آن سخن
« أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى »
بود و نيز آن عذاب مناسب سخن اوّل او بود كه گفت :
« ما عَلِمْتُ لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرِي »
زيرا كه كبريا و انانيّت ، لباس و رداى مخصوص خداى تعالى است و هر كس در اين ردا با او منازعه كند خداوند او را به شدّت مؤاخذه خواهد كرد .
و بين دو سخن همانطور كه از ابو جعفر عليه السّلام آمده چهل سال بود .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً
كه البته در اين عبرت و پندى است .
لِمَنْ يَخْشى
براى كسى كه از خدا يا غيب بترسد و در مقام علم باشد و از مقام گمان و ظنّ خارج شده باشد و به مقام شهود نرسيده باشد ، كه اين مقام براى اصحاب نفوس است .
أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها
آيا شما از حيث عظمت و اتقان و ادامه شما محكمتر و شديدتر آفريده شدهايد يا بناى آسمان ؟
خلقت ابتدايى شما ضعيفتر از خلقت آسمان است ، در حالى كه