« مراتب مشيّت و انتخاب در تفسير و ما تشاءون الّا ان يشاء اللّه »
بدان كه چيزى از امور تكوينى و افعال بندگان و اخلاق و اراده و مشيّتهاى بندگان محقّق نمىشود مگر با هفت چيز و به وسائط هفتگانه :
1 - مشيّت از جانب خداى تعالى 2 - ارادهى الهى 3 - قدر از جانب خداى متعال 4 - قضا 5 - اذن 6 - اجل 7 - كتاب مشيّت اضافهى اشرافى خداست كه عبارت از فعل و كلمهى اوست و قوام وجود هر چيزى از مبدعات و مخترعات و منشآت و تكوينيات مشيّت خداست و مشيّت خدا غير از محبّت و رضاى اوست و رضا و خشم به منزلهى صورت مشيّت و مشيّت به منزلهى مادّه است و مشيّت عباد همان مشيّت خداست با ضميمهى خصوصيّت اضافه و نسبت به بندگان .
بنابراين معناى
« ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ »
اين است كه چيزى را شما نمىخواهيد مگر در حالى كه خدا بخواهد ، يا به سبب خواستن خدا ، يا براى اينكه خدا بخواهد .