چنين مىشود آنگاه كه جان به گلو رسد ديگر راحتى ندارد ، زيرا او نه تصديق كرده و نه نماز خوانده است .
وَ لا صَلَّى
نه انبيا و اوليا را تصديق كرده و نه نماز بهپاداشته است .
وَ لكِنْ كَذَّبَ
و لكن او انبيا و اوليا را تكذيب كرده
وَ تَوَلَّى
از طاعت خدا و طاعت جانشينان خدا روى برگردانده است .
ثُمَّ ذَهَبَ إِلى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى
به سوى اهل خويش مىرود و تكبّر مىكند لفظ « يتمطّى » به معناى تكبّر كردن است اعمّ از آنكه اصل آن از « تمطّى » با يا باشد ، يا از « تمطّط » با طاء .
أَوْلى لَكَ فَأَوْلى
لفظ « اولى » فعل ماضى است و اصل آن « أولاك اللّه ما تكرهه » مىباشد ، يعنى خدا به تو بدى بدهد و آنچه را به تو برساند كه آن را دوست ندارى ، يا خداوند به تو دورى از خير و خوبى ، يا هلاكت را بدهد و به معناى « ولّاك اللّه » است كه فاعل و مفعول دوّم حذف شده ، لام زايده بر مفعول اوّل جهت تأكيد داخل شده است .
يا به معناى « قرّب اللّه منك الهلاك » يعنى هلاكت را خداوند به تو نزديك گرداند مىباشد ، يا به معناى هلاكت بر تو نزديك باد است ، يا به معناى اين است كه هلاكت را خداوند به تو بازگردانده از « آل يئول » كه واو قلب به الف شده است .
يا به معناى واى بر تو است ، يا افعل التفضيل بدين معناست كه آتش يا هلاكت يا لعن بر تو سزاوارتر است ، يا به معناى نزديكتر بودن است كه مبتدا حذف شد ، يا افعل التفضيل از ويل است كه بعد از قلب كردن بدين صورت در آمده و معناى آن واى بر تو يا بسيار و شديدا واى بر تو مىباشد .
يا بر وزن « فعلى » است از « آل يئول » يعنى بازگشت تو بر آتش باد و به هر