كه به آخر سوره برسد .
در خبر ديگرى آمده است : ترتيل عبارت از حفظ وقوف و بيان حروف است .
و در خبر ديگر است : ترتيل آن است كه مكث كنى و صدايت را زيبا نمايى ، يا معناى آيه اين است : معناى كه بعد از بيدار شدن از خواب و غفلت در وجود تو جمع شده و متراكم گشته آنها را تفصيل بده و آنچه را كه در وجود تو بالقوّه است با نظر و مراقبت كه از لوازم سلوك است به فعليّت در بياور ، به خطورات نفسى و ذهن نظر بينداز و ببين از كدام خطورات است ؟
خطورات شيطانى است ، يا رحمانى ؟ و به تجليّات و جذبههاى پروردگارت نظر كن .
و شايد امير المؤمنين عليه السّلام به همين وجه از تأويل اشاره نمود آنجا كه فرمود : و لكن دلهاى قساوتگرفتهتان را بىتاب كنيد ، همّ و غمّ هيچ كدام از شما رسيدن به آخر سوره نباشد .
إِنَّا سَنُلْقِي
جواب سؤال مقدّر است ، گويا گفته شده : چرا تو مأمور به قيام در شب و ترتيل قرآن شد ؟
و ترتيل قرآن عبارت از تفصيل معانى مجمل در وجود در عالم كبير يا در عالم صغير است ، در پاسخ فرمود : زيرا ما قول گفتار سنگين بر تو القاء مىكنيم .
عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا
گفتار سنگين كه هر كس در قوّهى عمّاله و علّامه ضعيف باشد نمىتواند آن را تحمّل كند ، قيام شب قوّهى عمّاله را تقويت مىكند و قوّهى علّامه را آمادهى ادراك دقايق امور مىنمايد .