خاصّ انجام داده ، پس چگونه است حال كسى كه به ولايت كافر شده ؟
زيرا اين آيه چنانچه در اخبار آمده دربارهى منافقين نازل شده كه ولايت على را قبول نكردند .
قِبَلَكَ
آنها چيزى بر گردن تو ندارند .
مُهْطِعِينَ
به سوى تو شتاب كنند ، يا بر تو روى آورند ، يا به تو نظر نمايند .
عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ
از يمين و شمال تو .
عِزِينَ
لفظ « العزة » مانند « العدة » به معناى جماعت و گروه است ، منقوص واوى است و جمع آن « عزين » است .
و بعضى گفتهاند : معناى آن « معوّد » است يعنى مىنشينند و به جنگ نمىروند .
از امير المؤمنين عليه السّلام در ذكر حال منافقين آمده است : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله هميشه با آنها الفت مىكرد ، نزديك خود مىگردانيد و در راست و چپ خويش مىنشانيد تا وقتى كه خداوند اجازه داد آنان را از خود دور سازد و فرمود :
« وَ اهْجُرْهُمْ هَجْراً
جَمِيلًا »
و نيز فرمود :
« فَما لِ الَّذِينَ كَفَرُوا قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ
. . . تا آخر آيهها » .
أَ يَطْمَعُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍ
برخى گفتهاند : اين آيه ، آيه انكار قول آنهاست كه مىگفتند اگر گفتار رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله صحيح باشد حظّ و نصيب ما در آخرت برتر و بهتر از آنهاست همانطور كه در دنيا چنين بود .
كَلَّا
منع و جلوگيرى آنان از اين طمع مىباشد .
إِنَّا خَلَقْناهُمْ مِمَّا يَعْلَمُونَ
آنها را از نطفهى كثيف كه لايق