فَهَلْ تَرى لَهُمْ مِنْ باقِيَةٍ وَ جاءَ فِرْعَوْنُ وَ مَنْ قَبْلَهُ
امّتهاى قبل از فرعون و لفظ « من قبله » با كسرهى قاف و فتحهى با خوانده شده ، يعنى كسانى كه نزد فرعون و از پيروان او هستند .
وَ الْمُؤْتَفِكاتُ
قريههاى قوم لوط و شهرهايى كه بر قوم لوط برگردانيده شده .
بِالْخاطِئَةِ
خطا
فَعَصَوْا رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ
پروردگارشان آنها را گرفت .
أَخْذَةً رابِيَةً
مانند زيادى عمل آنها در زشتى ، يا زيادتر از خطاى آنها به آنها عذاب داديم .
إِنَّا لَمَّا طَغَى الْماءُ
وقتى كه آب در امّت نوح طغيان كرد .
حَمَلْناكُمْ فِي الْجارِيَةِ
كشتى جارى ، يعنى پدران شما را و خود شما را در اصلاب پدرانتان در كشتى حمل كرديم .
لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ
طغيان آب ، حمل شما در كشتى ، هلاك كردن كافرين و نجات دادن مؤمنين همهى اين كارها تذكره و يادآورى و پند براى شماست و گوش شنوايى هوشمندان آن را خواهد شنيد .
و براى اشاره به تأويل روايت شده كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به على عليه السّلام فرمود ، يا على خداى تعالى به من امر فرموده كه تو را نزديك گردانم و دور نگردانم ، تو را بياموزم و تو گوش شنوا دارى ، حقّ است بر خدا كه تو شنوا و هشيار باشى ، پس اين آيه نازل شد :
« وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ »
.
و در اين حديث مختصر اشارهاى به تأويل است .
چون در اين حديث است : وقتى آب درياى شور از زمين