كه تو در حال بول كردن باشى و سورهى بقره در تفسير قول خدا :
« فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ »
بيان ذكر و مراتب و كيفيّت آن گذشت .
لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
باشد كه شما رستگار شويد .
زيرا كه رستگارى با ذكر حاصل مىشود ، چون مناط طاعت و معصيت ذكر و غفلت است .
چنانچه از آنچه كه از امام صادق عليه السّلام وارد شده استفاده مىشود .
از نبى صلّى اللّه عليه و آله روايت شده : هر كس با اخلاص ذكر خدا كند در بازار هنگام غفلت مردم و هنگامى كه مردم مشغول كارند خداوند براى او هزار حسنه مىنويسد و در روز قيامت وى را مىبخشد بخششى كه بر قلب بشرى خطور نكرده باشد .
وَ إِذا رَأَوْا تِجارَةً أَوْ لَهْواً انْفَضُّوا
به سوى تجارت حركت مىكنند ، اين جمله استدراك است ، گويى كه گفته است : و ليكن مردم قبول نمىكنند و هرگاه تجارت يا لهو ببينند به طرف آن حركت مىكنند .
إِلَيْها
به سوى تجارت . ضمير را مخصوص تجارت آورد ، چون لهو تابع تجارت است
وَ تَرَكُوكَ قائِماً
تو را تنها مىگذارند در حالى كه بر منبر هستى و خطبه مىخوانى چنانچه در خبر است ، يا تو را در حال نماز تنها مىگذارند چنانچه در خبر ديگرى است . « 1 »
هامش
( 1 ) سبب نزول آيه آن بود كه روز جمعه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مشغول نماز جمعه بود . قافلهى مالالتّجاره وارد مدينه شد و براى اعلام ورود طنبور و دف مىزدند مردم نماز جمعه را ترك كردند و پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله را رها كرده و تنها گذاشتند جز چند نفرى بقيّه به تماشاى تجارت و لهو و لعب رفتند و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در بالاى منبر ايستاد ، مشغول تلاوت خطبه بود كه آيه نازل شد .
تفسير على ابن ابراهيم قمى