وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ذلِكَ
اين بعثت رسول از جنس بشر ، يا بعثت مثل محمّد صلّى اللّه عليه و آله كه آنان را تزكيه نمايد و سپس به آنها كتاب و حكمت تعليم كند .
فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ
اين فضل خداست و هر كس از امّتها بخواهد مىدهد ، بنابراين بعثت رسول منّتى است از جانب خداى تعالى بر امّت محمّد .
ممكن است لفظ « ذلك » اشاره به رسالت باشد و مذكّر آوردن اسم اشاره به اعتبار خبر است ، گويى كه گفته است : آن فضل كه عبارت از رسالت و نبوّت است فضل خداست كه به هر كس از افراد بشر بخواهد مىدهد .
وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ
و خداوند داراى فضل بزرگ است و بيش از اين عطا مىكند ، يا از فضل او با دادن رسالت به مستحقّ آن چيزى كم نمىشود ، يا خداوند داراى فضل بزرگ بر مردم است كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله را در بين آنان مبعوث نمود .
مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ
تورات را انبيا و علما بر آنان حمل كردند ، بدين گونه كه تورات را به آنان ياد دادند و آنان را مكلّف بر عمل به تورات نمودند و اين بيان حال يهود و ذمّ آنان است و در عين حال كنايه و تعريض به منافقين امّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله نيز هست كه اقرار به على عليه السّلام نكردند و كسانى كه به قرآن عمل نكردند .
ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها
به آن عمل نكردند .
كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً
در سختى حمل و خستگى و بهره نبردن از آن بلكه ضرر كردن از سنگينى و خستگى حمل آن مانند حمار ( الاغ ) است .