ستمكاران را هدايت نمىكند ، منظور از ستمكاران كسانى هستند كه ولايت را به غير موضع خود بردند و خلافت را بدون استحقاق ادّعا كردند و اين معنا دلالت مىكند بر اينكه مقصود از آيه كنايه از كسانى است كه ادّعاى خلافت نمودند و على عليه السّلام را انكار نمودند .
يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ
كافران مىخواهند تا نور خدا را به گفتار باطل و طعن و مسخره خاموش كنند .
چون نور خدا همان ولايت است و در آيات ديگر به على عليه السّلام تفسير شده است . « 1 »
وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ
خداوند نورش را كامل و تمام مىكند اگر چه كافرين به ولايت را خوش نيايد .
آنان مىخواهند ولايت امير المؤمنين عليه السّلام را خاموش سازند با دهانهايشان و خداوند تمامكنندهى امامت است ، چه خداوند مىفرمايد :
« الذين آمنوا بالله و رسوله و النور الذين انزلنا » پس نور همان امام است .
و بعضى گفتهاند : مقصود از اينكه خداوند نورش را كامل مىكند قائم آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله است كه وقتى خروج كند خداوند او را بر همهى دين ظاهر و غالب نمايد تا جايى كه غير خدا عبادت نشود .
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى
رسالت و اسلام كه بهوسيلهى آن هدايت به امام و ايمان حاصل مىشود .
وَ دِينِ الْحَقِّ
راه بسوى خدا كه سبب وصول به حقّ است ، يا مسبّب از حقّ است كه آن ولايت مطلقه است ، بنابراين طريق به سوى
هامش
( 1 )چراغى را كه ايزد بر فروزد * هر آنكس پف كند ريشش بسوزد