فلا و اللَّه ما انسى حسينا * و حسن صلاته فى الخاشعينا « 1 »
و نسبت امير المؤمنين علىّ بن ابى طالب رضى اللَّه عنه على بن ابى طالب ابن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف بود .
و چنين گويند كه على رضى اللَّه عنه مردى چرده بود و به بالا ميانه ، نه بلند و نه كوتاه ، « 2 » و چشمها فراخ ، و شكم بزرگ ، و پيش سر اصلع .
و آن روز كه او را بكشتند شصت و سه ساله بود ، « 3 » و چهار سال و هشت ماه خليفتى كرده بود « 4 » و نه زن بزنى كرده بود . و اول « 5 » زنش فاطمه رضى اللَّه عنها بود ، و تا فاطمه زنده بود هيچ زن ديگر نكرده بود . و على رضى اللَّه عنه را از فاطمه رضى اللَّه عنها سه پسر آمد الحسن و الحسين و المحسن ، « 6 » و اين محسن بخردكى از دنيا برفت ، و حسن و حسين بزرگ شدند . « 7 » و چون على رضى اللَّه عنه ازين جهان بيرون شد خلقان همه متحيّر شدند و فرو ماندند ، و همه پيش حسن آمدند و گفتند كه ما همه با تو
هامش
( 1 ) در تاريخ طبرى و ديوان ابى الاسود بجاى اين بيت :لقد علمت قريش حيث كانت * بانك خيرها حسبا و دينا( 2 ) نه دراز . ( بو . صو )
( 3 ) شصت ساله بود . ( بو ) - شصت و سه ساله بود .
( صو )
( 4 ) خليفت بود . ( بو )
( 5 ) نخستين . ( بو )
( 6 ) حسن و حسين و محسن .
( بو . صو )
( 7 ) ازينجا ببعد تا آغاز سورة الروم ، نسخهء بورسه را با نسخهء متن و با نسخهء اياصوفيا [ كه اين دو تقريبا با هم مطابق است ] در مطلب و عبارت اختلافى كلى است به اين معنى كه در نسخهء بورسه خلافت حسن بن على عليهما السلام و وقعهء كربلا به تفصيل آمده ، اما در نسخهء متن و نسخهء اياصوفيا به اجمال نوشته شده و خوانندگان را به تاريخ طبرى راهنمايى كردهاند : « . . . و اين مقتل حسين بن على رضى اللَّه عنهما درازست و محمد بن جرير الطبرى اين بتاريخ بيرون آورده است ، و مقدار پنجاه و رق است و كسى كه خواهد بداند اين قصه از تاريخ برخواند تا بداند . » ( صفحهء 1379 سطر 5 ) براى استفاده خوانندگان ازينجا تا اول سورة الروم مطالب تفسيرى عينا از نسخهء بورسه نيز ، در پايان فصل ، على حده ، نقل مىشود .