[ كَالْأَعْلامِ ]
لفظ « علم » با حركت به معناى كوه بلند يا به معنى عامّ است .
[ إِنْ يَشَأْ يُسْكِنِ الرِّيحَ فَيَظْلَلْنَ رَواكِدَ ]
اگر خدا بخواهد باد را ساكن كند تا كشتىها ثابت بمانند .
[ عَلى ظَهْرِهِ ]
بر پشت آب
[ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ ]
در اين امور نشانهها و آياتى است براى هر مؤمن صبركننده و سپاسگزار ، يعنى براى هر مؤمنى كه ايمانش كامل باشد ، چه ايمان دو نصف است ، نصف آن صبر و نصف ديگرش شكر و سپاسگزارى است ، چون دلالت كشتىها بر علم و قدرت و حكمت خدا از توجّه به خلق خفى است و اين دلالت احتياج به تأمّل كامل و توجّه تامّ به حقّ اول دارد به نحوى كه همهى نعمتها را از او ببيند و در دادن نعمت خدا را ببيند لذا خداى تعالى فرمود :
لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ
براى هر بردبارى كه شكرگزار است .
[ أَوْ يُوبِقْهُنَّ ]
اگر خدا بخواهد آنها با غرق كردن كشتىهايشان يا غرق كردن اهل كشتى هلاك و نابود مىسازد .
[ بِما كَسَبُوا وَ يَعْفُ عَنْ كَثِيرٍ ]
لفظ « يعف » با جزم خوانده شده تا عطف بر « يوبقهنّ » باشد ، يعنى اگر خداوند بخواهد با فرستادن باد تند آنها را هلاك مىكند و اگر بخواهد مىبخشد .
و لفظ « يعف » « يعفو » با رفع خوانده شده بنا بر آنكه جملهى مستأنف و به معناى استدراك باشد ، يعنى لكن خداوند خيلى از گناهان را مىبخشد .
[ وَ يَعْلَمَ الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِنا ]
لفظ « يعلم » با جزم و رفع