[ فَآتَيْنَا الَّذِينَ آمَنُوا ]
آنان كه به محمّد صلّى اللّه عليه و آله ايمان آوردند .
[ مِنْهُمْ أَجْرَهُمْ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ ]
بسيارى از آنان از ولىّ امر و خليفهى خدا پيروى نمىكنند .
از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : قبل از شما مردم بر هفتاد و دو فرقه و گروه بودند .
از اين گروههاى مختلف فقط دو گروه نجات پيدا كردند ، و بقيّهى آنها هلاك شدند ، گروه اوّل آنان بودند كه با پادشاهان و ملوك كه بر ضدّ دين عيسى عليه السّلام بودند جنگيدند ، پادشاهان آنان را كشتند ، گروه دوّم كسانى بودند كه توان مقابله با ملوك را نداشتند و از سوى ديگر نمىتوانستند آنها را دعوت به دين خدا و دين عيسى عليه السّلام بكنند ، اينان در شهرها گشتند و رهبانيّت اختيار كردند ، آنان كسانى هستند كه خداى تعالى درباره ايشان فرموده :
وَ رَهْبانِيَّةً ابْتَدَعُوها ما كَتَبْناها
سپس رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : كسى كه به من ايمان آورد ، مرا تصديق نمود و پيرو من شد ، رعايت رهبانيّت را كرده و حقّ آن را ادا نموده و كسانى كه به من ايمان نياوردند در هلاكت و تباهىاند .
[ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ]
اى كسانى كه به حقّ گرويدند .
پس از آنكه مؤمنين از اهل كتاب را مدح نمود ، آنان را كه بر صورت دين خودشان باقى ماندند و ايمان به محمّد نياوردند ذمّ نمود ، و فرمود :
وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ
مطلق مؤمنين به محمّد صلّى اللّه عليه و آله را با بيعت عامّ نبوى مورد خطاب و ندا قرار داد .
يا مقصود از ندا كسانى از اهل كتاب هستند كه با بيعت عامّ به محمّد صلّى اللّه عليه و آله ايمان آوردند و فرمود : اگر مجرّد اسلام ناشى از بيعت عامّ و