صور انواع و نفوس عالم در آن نوشته شده ، يا مقصود طبع انسان است كه در آن نفس و قوا و مدارك انسان نوشته شده .
بعضى گفتهاند : مقصود كتابى است كه خداوند براى ملايكهاش در آسمان نوشته و در آن هر چه كه بوده و گذشته و هر چه كه خواهد بود در آينده نوشته شده و ملايكه آن را مىخوانند و طبق آن عمل مىكنند .
برخى گفتهاند : مقصود قرآن است كه نزد خدا در لوح محفوظ نوشته شده است .
بعضى گفتهاند : صحيفههاى اعمال است كه روز قيامت به دست بنىآدم داده مىشود « 1 » و بعضى آن را تورات دانستهاند « 2 » .
[ وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ ]
قسم بر بيت معمور .
بيت معمور در آسمان چهارم است « 3 » كه هر روز هفتاد هزار ملايكه داخل آنجا مىشوند ، سپس هرگز به سوى آن بر نمىگردند .
از امام باقر عليه السّلام آمده است كه فرمود : خداوند زير عرش چهار استوانه قرار داد ، آنها را « ضراح » ناميد ، و آن بيت المعور است ، و به
هامش
( 1 ، 2 ) مهج الوعدات ابن طاوس . على بن ابراهيم قمى - نور الثقلين ج 5
( 3 ) تفسير على بن ابراهيم قمى بيت المعمور - اشاره به قلوب عارفين است كه به معرفت و محبت معمور است .
پير طريقت گفت : سه چيز است كه سعادت بنده در آن است و روى عبوديت روشن به آن است :
1 - اشتغال زبان به ذكر حقّ .
2 - استغراق دل به مهر حقّ .
3 - و امتلاء سر از نظر حقّ .
نخست از حقّ نظر آيد و دل به مهر بيارايد و زبان به ذكر دارد .
خواجه عبد اللّه انصارى - كشف اسرار ج 9 / ص 345