نيرومندى و نشر اسلام شد .
[ فَجَعَلَ مِنْ دُونِ ذلِكَ ]
و قبل از دخول به مكّه .
[ فَتْحاً قَرِيباً ]
پيروزى نزديكى به شما داد مقصود فتح خيبر يا صلح حديبيّه است ، كه با آن صلح مسلمانان با مشركان رفت و آمد كردند ، توانستند اسلام را اظهار نمايند ، مشركين احكام اسلام را شنيدند و به آن تمايل و رغبت پيدا كردند ، در اثر همين اختلاط اسلام نيرومند شد ، محمّد و اصحابش در سال بعد در كمال عزّت و شوكت داخل مكّه شدند ، آن سال هفت هجرى بود .
[ هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى ]
خداوند رسولش را جهت هدايت به احكام اسلام فرستاد كه آن موجب هدايت يافتن به ايمان است .
[ وَ دِينِ الْحَقِّ ]
و نيز ولايت كه آن دين و طريق حقّ بسوى خداى تعالى است .
[ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ ]
مقصود از دين جنس دين است .
[ كُلِّهِ ]
تا دين اسلام بر جميع اديان غلبه كند و همهى آنها را تحت الشعاع قرار دهد ، خداوند دين خود را محيط بر همهى اديان قرار دهد ، به نحوى كه هيچ دينى از زمان آدم تا انقراض عالم باقى نماند مگر آنكه شعبه و فرعى از دين اسلام باشد .
و بر حسب ظاهر دين اسلام را بر همهى اديان غالب نمايد به نحوى كه در هيچ جايى از زمين جز دين اسلام دين ديگرى باقى نماند و كامل شدن اين معنا در ظهور قائم عليه السّلام مىباشد .
اين آيه در سورهى توبه گذشت .
[ وَ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً ]
خداوند كافى است كه شاهد بر رسولش