و به رسول او ايمان بياوريد با بيعت عام يا بيعت خاصّ ، يا او را در آنچه از احكام يا ولايت علىّ عليه السّلام گفته تصديق نماييد .
چون خطاب از جانب خداى تعالى عامّ است شامل موجودين از مسلمانها و غير مسلمانها و معدومين مىشود لفظ « آمنوا نيز بايد عام باشد و شامل اذعان و تصديق و بيعت اسلامى عامّ و بيعت ايمانى خاصّ باشد ، گويى كه فرموده باشد :
اى كفّار و اى كسانى كه آمادگى اسلام داريد از موجودين و معدومين به خدا و رسولش ايمان بياوريد با بيعت عامّ به دست رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و اى مسلمانان اذعان كنيد و خدا و رسولش را در آنچه كه رسول صلّى اللّه عليه و آله به شما مىگويد از مطلق احكام يا ولايت على عليه السّلام تصديق كنيد .
و با بيعت خاصّ ولوى به خدا و رسولش صلّى اللّه عليه و آله يا به دست خليفه و جانشين او ايمان بياوريد و معانى ايمان در اوّل سورهى بقره گذشت .
در تفسير
[ يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ ]
چشم بصيرتت را باز كنى روزى كه مؤمنين را ببينى مىبينى كه نور ايمانشان از پيش رو و سمت راست آنها مىشتابد .
و مقصود از اين نور آن كيفيّتى است كه در قلب بيعتكننده با بيعت خاصّ ولوى به سبب قبول ولايت داخل مىشود ، آن فعليّت اخير بيعتكننده است و از همين جاست كه او فرزند كسى مىشود كه با او بيعت كرده است .
گاهى او را در يك واقعه به صورت كسى مىبيند كه به دست او بيعت كرده و گاهى به صورت فرزند او از صلب او مىبيند ، اين كيفيّت يك كيفيّت عرضى نيست ، بلكه آن يك صورت جوهرى است كه از ولىّ امرش نازل شده و به قلب او داخل گشته و قول خداى تعالى :
[ وَ لَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ ]
اشاره به همين صورت است و آن صورت با چشمان حسّى ديده نمىشود ، بلكه با چشم بصيرت در دنيا و آخرت ديده مىشود و در عالم برزخها و آخرت آن صورت از