تفسير
[ إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ ]
اين جمله مستأنفه و جواب سؤال مقدّر است ، گويا كه گفته شده : خداى تعالى كه مولاى مؤمنين است با آنها چه مىكند ، با كفّار كه مولا ندارند چه مىكند ؟ و مقصود از ايمان بيعت خاصّ ولوى يا حالتى است كه از آن بيعت حاصل مىشود ، ممكن است مقصود بيعت عامّ نبوى باشد و مقصود از عمل صالح بيعت خاصّ .
[ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا ]
آنان كه به ولايت ولىّ امرشان كافر شدند .
[ يَتَمَتَّعُونَ وَ يَأْكُلُونَ كَما تَأْكُلُ الْأَنْعامُ وَ النَّارُ مَثْوىً لَهُمْ ]
مانند چهارپايان مىخورند و بهرهمند مىشوند و لذّت مىبرند بدون آنكه به عاقبت خويش و عاقبت لذّت خويش نظر نمايد .
[ وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ هِيَ أَشَدُّ قُوَّةً مِنْ قَرْيَتِكَ الَّتِي أَخْرَجَتْكَ أَهْلَكْناهُمْ فَلا ناصِرَ لَهُمْ ]
مقصود از قريهى تو شهر مكّه است يعنى ، چه بسا شهرها كه از شهر مكّه قوىتر بودند و هلاكشان كرديم ، كه باورى بر ايشان نبود . آيا ما داراى تميز و تشخيص نبوديم ؟
[ أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ ]
آيا كسى كه داراى بيّنه و دليل از جانب پروردگارش باشد - كه مقصود علىّ عليه السّلام است چنانچه در سورهى هود گذشت .
[ كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ ]
مانند كسى است كه كردار بد او به نظرش جلوه كرد و از خواستههايشان پيروى كردند ؟ !