او نبود .
[ وَ لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِي الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ ]
امروز پشيمانى و آرزو شما را نفعى نمىرساند ، فاعل « ينفعكم » تمنّى و آرزو است كه از قول خدا :
يا لَيْتَ بَيْنِي وَ بَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ
استفاده مىشود .
يا فاعل « ينفعكم » « إذ ظلمتم » مىباشد بنا بر آنكه لفظ « إذ » اسم خالص باشد ، يا
أَنَّكُمْ فِي الْعَذابِ
فاعل است و لفظ « إذ » اسم خالص و فاعل مىباشد ، يا براى تعليل است بنا بر آنكه حرف و مفيد تعليل باشد ، لفظ « انّكم » براى تعليل يا فاعل « لن ينفعكم » است ، « انّكم » با كسر همزه خوانده شده تا جواب سؤال مقدّر در مقام تعليل باشد .
از امام باقر عليه السّلام روايت شده كه فرمود : اين آيه چنين نازل شده :
حَتَّى إِذا جاءَنا
يعنى فلان و فلان وقتى پيش ما مىآيند وقتى به هم مىرسند و همديگر را مىبينند يكى از آن دو به ديگرى مىگويد : كاش بين من و تو فاصله و راه به دورى بين مشرق و مغرب بود و چه بد همدم و قرينى بودى ؟ ! پس خداى تعالى به نبىّ خود فرمود : به آن دو و پيروانشان بگو :
پشيمانى امروز شما سودى به حال شما ندارد چون شما در حقّ آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله ظلم كرديد ، شما با هم در عذاب هستيد .
بنا بر اين قول خدا : « لن ينفعكم » به تقدير قول است ، خواه تقدير ، « قل يا محمّد » باشد ، يا تقدير « يقول الملائكة » يا « يقول اللّه » باشد .
[ أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ ]
وقتى خداوند