پس مقصود از زمين اجسام ظلمانى و اجسام نورانى است ، خلق آن دو جز در مرتبهى اخير نازل كه همان عالم طبع است يا در مرتبهى قبل از آن كه عالم مثال است نمىباشد ، از آن دو عالم به اعتبار مدّت بقاى آنها به يومين يعنى دو روز تعبير نمود .
و در سورهى اعراف بيان آفرينش آسمانها و زمين در شش روز گذشت و زمين باعتبار وجود عينىاش در آن دو روز آفريده شده ، لكن باعتبار وجود مطلق مانند آسمانها در شش روز آفريده شده ، آسمانهاى ارواح باعتبار وجود عينى در چهار روز آفريده شدهاند ، روز نفوس جزئى ، روز نفوس كلّى ، روز عقول و روز ارواح كه از آن به يومين و دو روز تعبير مىشود ، روز مدبّر است ، روز مجرّدات صرف يعنى نفوس و عقول به معنى اعمّ ، اندازهگيرى قوت و روزىهاى زمين و زمينيان جز در آن ايّام كه همان ايّام آسمانهاست نمىباشد ، چه از آسمان براى شما روزى نازل مىشود .
وَ تَجْعَلُونَ
و با اين حال شما براى خدا مثل قرار مىدهيد .
لَهُ أَنْداداً
مثلهايى كه بر چيزى قدرت ندارند ، نه خلق مىكنند ، نه روزى مىدهند .
ذلِكَ رَبُّ الْعالَمِينَ
آن كس كه به اين اوصاف موصوف گشت پروردگار جهانيان است .
وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ مِنْ فَوْقِها
و در روى زمين كوهها قرار داد تا شما را زمين به چپ و راست نلغزاند ، از زير آن كوهها آب توليد شود ، جريان آب از زير آنها آسان و سهل گردد .