وَ يا قَوْمِ إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنادِ
اى قوم از سختيهاى روز قيامت بر شما مىترسم ، يوم التّناد روز قيامت است ، چون مردم در آن روز به همديگر ندا مىكنند ، هر يك از ديگرى كمك مىخواهد ، از نهايت وحشت همانند غريق به چيزى متوسّل مىشوند ، يا اهل بهشت و اهل جهنّم ندا مىكنند بدين گونه كه اهل جهنّم مىگويند : و اهل بهشت در جواب آنها مىگويند : « ان الله حرمها على الكافرين » از امام صادق عليه السّلام آمده است : يوم التّناد روزى است كه اهل آتش اهل بهشت را ندا مىكنند و مىگويند :
« أَفِيضُوا عَلَيْنا مِنَ الْماءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ »
.
بعضى گفتهاند : روز قيامت را از آن جهت يوم التّناد گفتهاند كه ظالمين و ستمكاران همديگر را با واى و حسرت ندا مىكنند .
و بعضى گفتهاند : چون هر كسى به واسطهى امام و پيشوايش مورد ندا قرار مىگيرد .
يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ
اين جمله حال مؤكّد است ، يعنى در حالى كه پشت به موقف مىكنيد ، يا از خدا روى برمىگردانيد چون از رحمت خدا مأيوس هستيد ، يا پشت به آتش مىكنيد در حالى كه از آن فرار مىكنيد .
ما لَكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ
از عذاب خدا يا از جانب خدا كسى نگهدارندهى عذاب از شما نيست .
وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ
اين جمله عطف است كه در آن معناى تعليل ما قبلش نيز مىباشد ، يا در آن معناى