چنين باشد بكشيد ؟ .
أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ
مردى كه مىگويد : پروردگار من اللّه است ، اين جمله صفت ( رجلا ) است ، چنانچه ذكر شد ، يا لفظ ( لام ) در تقدير است تا علّت ( تقتلون ) باشد .
وَ قَدْ جاءَكُمْ بِالْبَيِّناتِ
موسى عليه السّلام دليلهاى روشنى بر صدق دعوى خويش بر شما آورده است .
مِنْ رَبِّكُمْ
آن دليلها از جانب پروردگار شماست ، پس از مخالفت موسى عليه السّلام و مؤاخذهى پروردگارتان بترسيد .
وَ إِنْ يَكُ كاذِباً فَعَلَيْهِ كَذِبُهُ
اگر موسى عليه السّلام دروغگو باشد دروغ او ضررى به شما نمىزند بلكه زيانش به خودش مىرسد .
وَ إِنْ يَكُ صادِقاً يُصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِي يَعِدُكُمْ
و اگر او راست بگويد اگر چه همه آنچه را كه به شما وعده مىدهد ، نرسد ، بعضى از آنها بر شما اصابت مىكند .
إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ
خداوند كسى را كه در كارش از حدّش تجاوز نمايد هدايت نمىكند .
كَذَّابٌ
ظاهر اين است كه لفظ ( كذّاب ) تعليل قول خدا : (
إِنْ يَكُ كاذِباً
) باشد ، يعنى اگر موسى كاذب باشد به آنچه از شما از كذب و دروغش مىخواهد نمىرسد ، زيرا خداوند اسرافكننده و دروغگو را به مقصد و منظورش هدايت نمىكند ، لكن اين جمله در حقيقت كنايه از فرعون و قوم اوست ، به نحوى كه سبب ناراحتى و خشمشان نشود ، چون با اين كلام :
( وَ قَدْ جاءَكُمْ بِالْبَيِّناتِ )
صدق و